Cilt 14 Sayı 3 (2026): Business & Management Studies: An International Journal
Makaleler

Reel opsiyonlar teorisinin enerji sektöründeki yatırım değerlemelerine uygulanması: Jeotermal enerji santrali üzerine bir vaka analizi

PDF
  • Hasan Burak Basar,
  • Burcu Dinçergök
Hasan Burak Basar
Doktora Öğrencisi, Atılım Üniversitesi, Ankara, Türkiye
Burcu Dinçergök
Prof. Dr, Atılım Üniversitesi, Ankara, Türkiye

Yayınlanmış 25.09.2026

Anahtar Kelimeler

  • Real Options, Geothermal Energy, Net Present Value, Investment Valuation, Black-Scholes Model
  • Reel Opsiyonlar, Jeotermal Enerji, Net Bugünkü Değer, Yatırım Değerleme, Black-Scholes Modeli

Nasıl Atıf Yapılır

Reel opsiyonlar teorisinin enerji sektöründeki yatırım değerlemelerine uygulanması: Jeotermal enerji santrali üzerine bir vaka analizi. (2026). Business & Management Studies: An International Journal, 14(3), 1681-1698. https://doi.org/10.15295/bmij.v14i3.2829

Telif Hakkı (c) 2026 Hasan Burak Basar- Burcu Dinçergök

Creative Commons License

Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.

Nasıl Atıf Yapılır

Reel opsiyonlar teorisinin enerji sektöründeki yatırım değerlemelerine uygulanması: Jeotermal enerji santrali üzerine bir vaka analizi. (2026). Business & Management Studies: An International Journal, 14(3), 1681-1698. https://doi.org/10.15295/bmij.v14i3.2829

Öz

Enerji sektörü, yüksek sermaye gereksinimi ve piyasa belirsizlikleri gibi dinamiklere sahiptir. Yenilenebilir enerji yatırımlarının ekonomik değerlendirilmesinde geleneksel İndirgenmiş Nakit Akışları ve Net Bugünkü Değer (NBD) yöntemleri, yönetimsel esnekliği modellemekte yetersiz kalmaktadır. Bu durum projelerin değerinin düşük tahmin edilmesine yol açabilmektedir. Reel opsiyonlar teorisi, erteleme gibi esnekliklerin değerini ölçen analitik bir çerçeve sunar. Bu çalışmada, negatif NBD değerine sahip bir jeotermal enerji santrali (JES) yatırım projesinin erteleme opsiyonu analiziyle nasıl fizibil hale gelebileceği incelenmiştir. Geleneksel yönteme göre –654.394.201 TL olan NBD, erteleme opsiyonunun dahil edilmesiyle Genişletilmiş Net Bugünkü Değer (GNBD) olarak +374.012.236 TL seviyesine ulaşmıştır. Bulgular, erteleme opsiyonu yaklaşımının belirsizlik ve zamanlama unsurlarını dikkate alarak esnek bir yatırım değerlendirmesi sunduğunu göstermektedir.

PDF

Referanslar

  1. Aquila, G., de Queiroz, A. R., Balestrassi, P. P., Junior, P. R., Rocha, L. C. S., Pamplona, E. O., & Nakamura, W. T. (2020). Wind energy investments facing uncertainties in the Brazilian electricity spot market: a real options approach. Sustainable Energy Technologies and Assessments, 42, 100876. https://doi.org/10.1016/j.seta.2020.100876
  2. Akkuş, Ö., & Yılmaz, H. (2023). Türkiye’nin jeotermal enerji potansiyeli ve yenilenebilir enerji piyasasındaki yeri. Enerji ve Çevre Dünyası Dergisi, 18(2), 45-58.
  3. Anderson, R. C., & Weersink, A. (2014). A real options approach for the investment decisions of a farm-based anaerobic digester. Canadian Journal of Agricultural Economics/Revue canadienne d'agroeconomie, 62(1), 69-87.
  4. Assereto, M., & Byrne, J. (2021). No real option for solar in Ireland: A real option valuation of utility scale solar investment in Ireland. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 143, 110892. https://doi.org/10.1016/j.rser.2021.110892
  5. Balibrea-Iniesta, J. (2020). Economic analysis of renewable energy regulation in France: A case study for photovoltaic plants based on real options. Energies, 13(11), Article 2760. https://doi.org/10.3390/en13112760
  6. Borsa İstanbul. (2026). BIST Enerji Endeksi ve şirket verileri. Borsa İstanbul Resmi Yayınları. https://www.borsaistanbul.com
  7. Brealey, R. A., Myers, S. C., & Allen, F. (2020). Principles of corporate finance (13th ed.). McGraw-Hill Education.
  8. Brigham, E. F. (1995). Fundamentals of financial management (7th ed.). The Dryden Press.
  9. Black, F., & Scholes, M. (1973). The pricing of options and corporate liabilities. Journal of Political Economy, 81(3), 637–654. https://doi.org/10.1086/260062
  10. Brandão, L. E. T., Penedo, G. M., & Bastian-Pinto, C. (2013). The value of switching inputs in a biodiesel production plant. The European Journal of Finance, 19(7-8), 674–688. https://doi.org/10.1080/1351847X.2012.733026
  11. Damodaran, A. (2012). Investment valuation: Tools and techniques for determining the value of any asset (3rd ed.). Wiley.
  12. Detert, N., & Kotani, K. (2013). Real options approach to renewable energy investments in Mongolia. Energy Policy, 56, 136–150. https://doi.org/10.1016/j.enpol.2012.12.064
  13. Di Bari, A. (2020). A real options approach to valuate solar energy investment with public authority incentives: The Italian case. Energies, 13(16), Article 4181. https://doi.org/10.3390/en13164181
  14. Eissa, M. A., & Tian, B. (2017). Lobatto-Milstein numerical method in application of uncertainty investment of solar power projects. Energies, 10(1), Article 43. https://doi.org/10.3390/en10010043
  15. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu [EPDK]. (2026). Elektrik piyasası sektörel raporları, 30 kWh üstü tüketici tarifeleri ve tarife tabloları. https://www.epdk.gov.tr
  16. Enerji Piyasaları İşletme A.Ş. (2015–2025). Elektrik piyasası sektörel raporları ve tarife tabloları. https://www.epias.com.tr
  17. Ersen, H. Y., Tas, O., & Ugurlu, U. (2023). Solar energy investment valuation with intuitionistic fuzzy trinomial lattice real option model. IEEE Transactions on Engineering Management, 70(7), 2584–2593. https://doi.org/10.1109/TEM.2022.3153960
  18. Fleten, S. E., Linnerud, K., Molnár, P., & Nygaard, M. T. (2016). Green electricity investment timing in practice: Real options or net present value? Energy, 116, 498–506. https://doi.org/10.1016/j.energy.2016.09.124
  19. Garanti BBVA Araştırma ve Strateji Departmanı. (2025, Eylül). Türkiye enerji sektörünün dönüşümü ve gelecek projeksiyonları: Eylül 2025 raporu. Ekonomi ve Sektörel Analizler Grubu.
  20. GCM Yatırım. (2025, 22 Aralık). Yurt içi piyasalar gün ortası bülteni. https://www.gcmyatirim.com.tr/arastirma-analiz/yurtici-piyasalar-gun-ortasi/2025-12-22
  21. Geothermal Energy Association. (2024). Geo basics: Plant cost. http://www.geo-energy.org/geo_basics_plant_cost.aspx
  22. Gupta, S. D. (2021). Using real options to value capacity additions and investment expenditures in renewable energies in India. Energy Policy, 148, Article 111916. https://doi.org/10.1016/j.enpol.2020.111916
  23. Harris, R. S., & Pringle, J. J. (1985). Risk-adjusted discount rates—Extensions from the average-risk case. Journal of Financial Research, 8(3), 237–244. https://doi.org/10.1111/j.1475-6803.1985.tb00406.x
  24. International Geothermal Association. (2023). Global geothermal power generation status report 2020-2023. IGA Publications.
  25. International Renewable Energy Agency. (2024). Renewable capacity statistics 2024. International Renewable Energy Agency.
  26. International Renewable Energy Agency. (2025). Renewable power generation costs in 2024. International Renewable Energy Agency.
  27. Jeotermal Elektrik Santral Yatırımcıları Derneği. (2024). Türkiye jeotermal enerji sektörü durum analizi ve gelecek vizyonu raporu. JESD Yayınları.
  28. Kamuyu Aydınlatma Platformu. (2026). Galata Wind, Aydem Yenilenebilir, Margün Enerji ve Zorlu Enerji dönemsel finansal raporları. Erişim tarihi 23 Eylül 2026, https://www.kap.org.tr
  29. Kitzing, L., Juul, N., Drud, M., & Boomsma, T. K. (2017). A real options approach to analyse wind energy investments under different support schemes. Applied Energy, 188, 83–96. https://doi.org/10.1016/j.apenergy.2016.11.111
  30. Koç, E., & Şenel, M. C. (2013). Dünyada ve Türkiye’de enerji durumu – Genel değerlendirme. Mühendis ve Makine, 54(639), 32–44.
  31. Liu, Y., Zheng, R., Chen, S., & Yuan, J. (2019). The economy of wind-integrated-energy-storage projects in China’s upcoming power market: A real options approach. Resources Policy, 63, Article 101434. https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2019.101434
  32. Liu, Q., Sun, Y., Liu, L., & Wu, M. (2021). An uncertainty analysis for offshore wind power investment decisions in the context of the national subsidy retraction in China: A real options approach. Journal of Cleaner Production, 329, Article 129559. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2021.129559
  33. Loncar, D., Milovanovic, I., Rakic, B., & Radjenovic, T. (2017). Compound real options valuation of renewable energy projects: The case of a wind farm in Serbia. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 75, 354–367. https://doi.org/10.1016/j.rser.2016.11.005
  34. Miles, J. A., & Ezzell, J. R. (1980). The weighted average cost of capital, perfect capital markets, and project life: A clarification. The Journal of Financial and Quantitative Analysis, 15(3), 719–730. https://doi.org/10.2307/2330405
  35. Mohr, S. H., Wang, J., Ellem, G., Ward, J., & Giurco, D. (2015). Projection of world fossil fuels by country. Fuel, 141, 120–135. https://doi.org/10.1016/j.fuel.2014.10.030
  36. Monjas-Barroso, M., & Balibrea-Iniesta, J. (2013). Valuation of projects for power generation with renewable energy: A comparative study based on real regulatory options. Energy Policy, 55, 335–352. https://doi.org/10.1016/j.enpol.2012.12.019
  37. Moon, Y., & Baran, M. (2018). Economic analysis of a residential PV system from the timing perspective: A real option model. Renewable Energy, 125, 783–795. https://doi.org/10.1016/j.renene.2018.03.003
  38. Myers, S. C. (1984). Finance theory and financial strategy. Interfaces, 14(1), 126–137. https://doi.org/10.1287/inte.14.1.126
  39. Onar, S. Ç., & Kılavuz, T. N. (2015). Risk analysis of wind energy investments in Turkey. Human and Ecological Risk Assessment: An International Journal, 21(5), 1230–1245. https://doi.org/10.1080/10807039.2014.981855
  40. Penizzotto, F., Pringles, R., & Olsina, F. (2019). Real options valuation of photovoltaic power investments in existing buildings. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 114, Article 109308. https://doi.org/10.1016/j.rser.2019.109308
  41. Santos, L., Soares, I., Mendes, C., & Ferreira, P. (2014). Real options versus traditional methods to assess renewable energy projects. Renewable Energy, 68, 588–594. https://doi.org/10.1016/j.renene.2014.02.046
  42. Sisodia, G. S., Soares, I., Ferreira, P., Banerji, S., & Prasad, R. (2015). Projected business risk of regulatory change on wind power project: Case of Spain. Energy Procedia, 79, 1054–1060. https://doi.org/10.1016/j.egypro.2015.11.609
  43. Şimşek, Ş. (2022). Jeotermal enerjinin doğrudan ve dolaylı kullanım alanları: Türkiye örneği. Yerbilimleri ve Enerji Dergisi, 34(1), 12–27.
  44. T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. (2024). Türkiye elektrik enerjisi kurulu güç son durum raporu. T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı.
  45. T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı [SBB]. (2024). 2025–2027 dönemi yatırım programı hazırlama rehberi (Makroekonomik göstergeler, sabit kur ve fiyat varsayımları). https://www.sbb.gov.tr
  46. ThinkGeoEnergy. (2024). Top 10 geothermal countries power generation capacity (2023-2024 update). ThinkGeoEnergy Research.
  47. TradingView. (2026). BIST enerji sektörü hisse senedi fiyat serileri ve 3 yıllık hareketli beta göstergeleri. Erişim tarihi 23 Eylül 2026, https://tr.tradingview.com
  48. Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (2024). Aylık elektrik üretim-tüketim ve kurulu güç istatistikleri. TEİAŞ İstatistik ve Raporlama Dairesi Başkanlığı.
  49. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası [TCMB]. (2015–2026). Döviz kurları (Gösterge niteliğindeki ortalama kurlar) ve Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) veri serileri [Veri seti]. Elektronik Veri Dağıtım Sistemi (EVDS). https://evds2.tcmb.gov.tr
  50. Wang, B., Feng, Z., Feng, J., Yu, P., & Cui, L. (2022). Decision making on investments in photovoltaic power generation projects based on renewable portfolio standard: Perspective of real option. Renewable Energy, 189, 1033–1045. https://doi.org/10.1016/j.renene.2022.03.048
  51. Zhang, M. M., Zhou, P., & Zhou, D. Q. (2016). A real options model for renewable energy investment with application to solar photovoltaic power generation in China. Energy Economics, 59, 213–226. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2016.07.028