Cilt 14 Sayı 3 (2026): Business & Management Studies: An International Journal
Makaleler

Kısa vadeli yabancı kaynak oranının belirleyicileri ve kârlılığın farklı enflasyon dönemlerindeki rolü: BİST tekstil sektörü üzerine panel veri analizi

PDF
  • Selda Özbey
Selda Özbey
Dr., İstanbul Esenyurt Üniversitesi, İstanbul, Türkiye
Biyografi

Yayınlanmış 25.09.2026

Anahtar Kelimeler

  • Short-Term Liabilities Ratio, Return on Assets, Inflation, Panel Data Analysis, Textile Sector
  • Kısa Vadeli Yabancı Kaynak Oranı, Aktif Kârlılığı, Enflasyon, Panel Veri Analizi, Tekstil Sektörü

Nasıl Atıf Yapılır

Kısa vadeli yabancı kaynak oranının belirleyicileri ve kârlılığın farklı enflasyon dönemlerindeki rolü: BİST tekstil sektörü üzerine panel veri analizi. (2026). Business & Management Studies: An International Journal, 14(3), 1644-1660. https://doi.org/10.15295/bmij.v14i3.2798

Telif Hakkı (c) 2026 Selda Özbey

Creative Commons License

Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.

Nasıl Atıf Yapılır

Kısa vadeli yabancı kaynak oranının belirleyicileri ve kârlılığın farklı enflasyon dönemlerindeki rolü: BİST tekstil sektörü üzerine panel veri analizi. (2026). Business & Management Studies: An International Journal, 14(3), 1644-1660. https://doi.org/10.15295/bmij.v14i3.2798

Öz

Bu çalışma, BİST tekstil sektöründe kısa vadeli yabancı kaynak oranının belirleyicilerini yüksek enflasyon döneminde inceleyerek, işletmeye özgü finansal göstergelerin kısa vadeli yabancı kaynak oranı ile ilişkisinin enflasyonist ortamda değişip değişmediğini araştırmaktadır. 2016–2025 dönemini kapsayan 20 işletme ve 200 işletme-yıl gözleminden oluşan dengeli panel veri seti kullanılmıştır. ΔlnSIZE değişkeninin birinci fark olarak hesaplanması nedeniyle regresyon modelleri 2017–2025 dönemine ait 180 gözlem üzerinden tahmin edilmiştir. Hausman testi sonucunda sabit etkiler modeli tercih edilmiş ve White cross-section sağlam standart hataları kullanılmıştır. Bulgular, aktif kârlılığının (ROA) kısa vadeli yabancı kaynak oranı ile negatif ve anlamlı biçimde ilişkili olduğunu; hasılat/varlık oranının (HTV) ise pozitif yönde anlamlı olduğunu göstermektedir. TÜFE ve ROA ile etkileşim terimi istatistiksel olarak anlamsızdır; bu sonuç ENF ile yapılan sağlamlık testinde de doğrulanmıştır. Bulgular, incelenen örneklem ve model kapsamında işletme içi finansal göstergeler ile kısa vadeli yabancı kaynak oranı arasında anlamlı ilişkiler bulunduğunu; enflasyon değişkeni ile kısa vadeli yabancı kaynak oranı arasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmadığını göstermektedir.

PDF

Referanslar

  1. Akel, V., & İltaş, Y. (2016). İşletme sermayesinin makroekonomik belirleyicileri: BIST’te sektörler arası bir karşılaştırma. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 11(3), 39–70. https://doi.org/10.17153/oguiibf.272245
  2. Ali, L. (2011). The determinants of leverage of the listed-textile companies in India. European Journal of Business and Management, 3(12), 54–59.
  3. Baltagi, B. H. (2008). Econometric analysis of panel data (4th ed.). John Wiley & Sons.
  4. Barclay, M. J., & Smith, C. W. (1995). The maturity structure of corporate debt. The Journal of Finance, 50(2), 609–631. https://doi.org/10.1111/j.1540-6261.1995.tb04797.x
  5. Brick, I. E., & Ravid, S. A. (1985). On the relevance of debt maturity structure. The Journal of Finance, 40(5), 1423–1437. https://doi.org/10.1111/j.1540-6261.1985.tb02392.x
  6. Burucu, H., & Öndeş, T. (2016). Türk imalat sanayi firmalarının sermaye yapısını etkileyen faktörlerin analizi. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(1), 201–225. https://doi.org/10.18074/cnuiibf.303
  7. Center for Audit Quality (CAQ). (2022, March 16). Addendum to the November 6, 2021 International Practices Task Force document for discussion: Monitoring inflation in certain countries. https://www.thecaq.org/iptf-inflation-discussion-documents
  8. Coşkun, A., & Güngör, B. (2015). Sermaye yapısını etkileyen faktörler: panel veri analizi ile BİST sınai sektörü üzerine bir uygulama. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(3), 337–356.
  9. Dang, V. A. (2011). Leverage, debt maturity and firm investment: An empirical analysis. Journal of Business Finance & Accounting, 38(1–2), 225–258. https://doi.org/10.1111/j.1468-5957.2010.02215.x
  10. Diamond, D. W. (1991). Debt maturity structure and liquidity risk. The Quarterly Journal of Economics, 106(3), 709–737. https://doi.org/10.2307/2937924
  11. Dizgil, E. (2019). Firmaların sermaye yapısı kararları üzerinde etkili olan mikro düzeyli faktörler: BİST tekstil ve deri endeksindeki firmalar üzerine bir araştırma. Bingöl Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3(2), 11–37. https://doi.org/10.33399/biibfad.593496
  12. Flannery, M. J. (1986). Asymmetric information and risky debt maturity choice. The Journal of Finance, 41(1), 19–37. https://doi.org/10.1111/j.1540-6261.1986.tb04489.x
  13. Frank, M. Z., & Goyal, V. K. (2009). Capital structure decisions: Which factors are reliably important? Financial Management, 38(1), 1–37. https://doi.org/10.1111/j.1755-053x.2009.01026.x
  14. Hausman, J. A. (1978). Specification tests in econometrics. Econometrica, 46(6), 1251–1271. https://doi.org/10.2307/1913827
  15. Im, K. S., Pesaran, M. H., & Shin, Y. (2003). Testing for unit roots in heterogeneous panels. Journal of Econometrics, 115(1), 53–74. https://doi.org/10.1016/S0304-4076(03)00092-7
  16. International Accounting Standards Board (IASB). (2001). IAS 29: Financial reporting in hyperinflationary economies. IFRS Foundation. https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ias-29-financial-reporting-in-hyperinflationary-economies/
  17. Jensen, M. C. (1986). Agency costs of free cash flow, corporate finance, and takeovers. The American Economic Review, 76(2), 323–329.
  18. Jensen, M. C., & Meckling, W. H. (1976). Theory of the firm: Managerial behavior, agency costs and ownership structure. Journal of Financial Economics, 3(4), 305–360. https://doi.org/10.1016/0304-405X(76)90026-X
  19. Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK). (2016). TFRS 15 Müşteri Sözleşmelerinden Hasılat (09.09.2016 tarih ve 29826 sayılı Resmî Gazete; 01.01.2018 tarihinden itibaren yürürlükte). https://www.kgk.gov.tr/Portalv2Uploads/files/DynamicContentFiles/T%C3%BCrkiye%20Muhasebe%20Standartlar%C4%B1/TMSTFRS2018Seti/TFRS/TFRS_15_2018.pdf
  20. Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP). (t.y.). KAP hakkında. Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK). https://kap.org.tr/tr/about/genel-bilgi
  21. Kantar, M. A., Abar, H., & Öndeş, T. (2021). Enflasyonun işletmelerin finansal oranlarına etkisi: BIST imalat sektöründe bir uygulama. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (90), 1–18. https://doi.org/10.25095/mufad.856384
  22. Karabay, G. (2013). Working capital management in Turkish clothing industry. Textile and Apparel, 23(2), 168–175.
  23. Karadeniz, E., İskenderoğlu, Ö., & Dalak, S. (2018). Sermaye yapısı kararlarını etkileyen makroekonomik değişkenlerin analizi: BİST perakende sektörü üzerine bir uygulama. Uluslararası Katılımlı 22. Finans Sempozyumu Bildiri Kitabı, Mersin.
  24. Karadeniz, E., Kaplan, F., & Günay, F. (2016). Sermaye yapısı kararlarının kârlılığa etkisi: Borsa İstanbul turizm şirketlerinde bir araştırma. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 13(3), 38–55.
  25. Küçükbay, F., & Güler, B. (2020). Firmaların sermaye yapısı kararları, kredi risk düzeyleri ve karlılık oranları arasındaki ilişkinin analizi: Panel veri analizi. İzmir İktisat Dergisi, 35(1), 19–31. https://doi.org/10.24988/ije.202035102
  26. Levin, A., Lin, C. F., & Chu, C. S. J. (2002). Unit root tests in panel data: Asymptotic and finite-sample properties. Journal of Econometrics, 108(1), 1–24. https://doi.org/10.1016/S0304-4076(01)00098-7
  27. Maddala, G. S., & Wu, S. (1999). A comparative study of unit root tests with panel data and a new simple test. Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 61(S1), 631–652. https://doi.org/10.1111/1468-0084.0610s1631
  28. Myers, S. C. (1977). Determinants of corporate borrowing. Journal of Financial Economics, 5(2), 147–175. https://doi.org/10.1016/0304-405X(77)90015-0
  29. Myers, S. C., & Majluf, N. S. (1984). Corporate financing and investment decisions when firms have information that investors do not have. Journal of Financial Economics, 13(2), 187–221. https://doi.org/10.1016/0304-405X(84)90023-0
  30. Paseda, O. (2017). The debt maturity structure of Nigerian quoted firms. Available at SSRN 2916729. https://doi.org/10.2139/ssrn.2916729
  31. Pesaran, M. H. (2021). General diagnostic tests for cross-sectional dependence in panels. Empirical Economics, 60(1), 13–50. https://doi.org/10.1007/s00181-020-01875-7
  32. Petersen, M. A. (2009). Estimating standard errors in finance panel data sets: Comparing approaches. Review of Financial Studies, 22(1), 435–480. https://doi.org/10.1093/rfs/hhn053
  33. Rajan, R. G., & Zingales, L. (1995). What do we know about capital structure? Some evidence from international data. The Journal of Finance, 50(5), 1421–1460. https://doi.org/10.1111/j.1540-6261.1995.tb05184.x
  34. Sarıoğlu, S. E., Kurun, E., & Güzeldere, H. (2013). Sermaye yapısının belirleyicileri: İMKB'de işlem gören çimento, otomotiv ve bilişim sektörlerinin sermaye yapısı analizi. Ege Academic Review, 13(4), 481–496. https://doi.org/10.21121/eab.2013418082
  35. Stohs, M. H., & Mauer, D. C. (1996). The determinants of corporate debt maturity structure. The Journal of Business, 69(3), 279–312. https://doi.org/10.1086/209692
  36. Terra, P. R. S. (2011). Determinants of corporate debt maturity in Latin America. European Business Review, 23(1), 45–70. https://doi.org/10.1108/09555341111097982
  37. Topaloğlu, E. E. (2018). Nakit bulundurma politikası dinamikleri: BİST tekstil endeksi firmaları üzerine statik ve dinamik panel veri analizi. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (21), 81–100. https://doi.org/10.18092/ulikidince.380882
  38. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB). (t.y.). Tüketici fiyatları. https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/TR/TCMB+TR/Main+Menu/Istatistikler/Enflasyon+Verileri/Tuketici+Fiyatlari
  39. Ünal, S. (2025). Sermaye yapısı ve ekonomik faktörlerin ilişkisi: Türkiye tekstil sektörü uygulaması. Uluslararası Sosyal ve Ekonomik Çalışmalar Dergisi, 6(1), 57–66. https://doi.org/10.62001/gsijses.1572559
  40. White, H. (1980). A heteroskedasticity-consistent covariance matrix estimator and a direct test for heteroskedasticity. Econometrica, 48(4), 817–838. https://doi.org/10.2307/1912934
  41. Yener, E., & Karakuş, R. (2012). Sermaye yapısı ve firma değeri ilişkisinin farklı aktif büyüklüklerde karşılaştırmalı incelenmesi: İMKB 100 firmaları üzerine bir uygulama. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(2), 75–98.
  42. Yılmaz, T. (2022). Makroekonomik göstergeler ve firmaya özgü finansal değişkenlerin sermaye yapısı üzerindeki etkisi: Teknoloji şirketleri üzerine linear ve panel regresyon analizi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(45), 1304–1319. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1132516