Cilt 14 Sayı 1 (2026): Business & Management Studies: An International Journal
Makaleler

Bölgesel kredi performansının GSYH üzerindeki dinamik etkileri: Türkiye’den bölgesel kanıtlar

PDF
  • Zekiye Örtlek
Zekiye Örtlek
Öğr. Gör. Dr., Aksaray Üniversitesi, Eskil Meslek Yüksekokulu, Aksaray, Türkiye

Yayınlanmış 25.03.2026

Anahtar Kelimeler

  • Credit Performance, GDP, Türkiye, GMM
  • Kredi Performansı, GSYH, Türkiye, GMM

Nasıl Atıf Yapılır

Bölgesel kredi performansının GSYH üzerindeki dinamik etkileri: Türkiye’den bölgesel kanıtlar. (2026). Business & Management Studies: An International Journal, 14(1), 129-142. https://doi.org/10.15295/bmij.v14i1.2689

Telif Hakkı (c) 2026 Zekiye Örtlek

Creative Commons License

Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.

Nasıl Atıf Yapılır

Bölgesel kredi performansının GSYH üzerindeki dinamik etkileri: Türkiye’den bölgesel kanıtlar. (2026). Business & Management Studies: An International Journal, 14(1), 129-142. https://doi.org/10.15295/bmij.v14i1.2689

Öz

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de seçilmiş Düzey-2 bölgelerinde (TR1, TR3, TR6 ve TR7) kredi performans göstergeleri ile ekonomik büyüme arasındaki dinamik ilişkiyi ampirik olarak incelemektir. Çalışma, kredi–büyüme ilişkisini yalnızca kredi hacmi üzerinden ele alan yaklaşımlardan farklı olarak, kredi performansı ve sektörel kredi yapısını dikkate alarak bölgesel farklılıkların ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini ortaya koymayı hedeflemektedir. Bu kapsamda, 2015–2023 dönemine ait yıllık veriler kullanılarak 24 il için bir panel veri seti oluşturulmuştur. Ekonomik büyümenin göstergesi olarak Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) kullanılırken; bankacılık sektörüne ilişkin toplam ve sektörel kredi performans oranları modele dâhil edilmiştir. Ampirik analizlerde, gecikmeli bağımlı değişkenin varlığı ve olası içsellik sorunları nedeniyle iki aşamalı Sistem Genelleştirilmiş Momentler (Sistem GMM) yöntemi uygulanmıştır. Elde edilen bulgular, ekonomik büyümenin dinamik bir yapı sergilediğini ve kredi performansının sektörel bazda büyüme üzerinde farklı yönlerde etkiler yarattığını göstermektedir. Sonuçlar, kredilerin sektörel dağılımı ve geri ödeme performansının, bölgesel ekonomik büyümenin şekillenmesinde belirleyici bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, analiz yalnızca seçilmiş Düzey-2 bölgeleriyle sınırlı olup, elde edilen bulguların tüm Türkiye geneline genellenmesi bu çalışmanın temel kısıtını oluşturmaktadır.

PDF

Referanslar

  1. Akardeniz, E. (2025). Mevduat ve kredi miktarının ekonomik büyümeye etkisi: Türkiye’den kanıtlar. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (69), 147–161. https://doi.org/10.30794/pausbed.1612443
  2. Apaydın, Ş. (2018). Türkiye'de banka kredilerinin ekonomik büyüme üzerindeki etkileri. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(4), 15–28. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.446129
  3. Arellano, M., & Bond, S. (1991). Some tests of specification for panel data: Monte Carlo evidence and an application to employment equations. Review of Economic Studies, 58(2), 277–297. https://doi.org/10.2307/2297968
  4. Arellano, M., & Bover, O. (1995). Another look at the instrumental variable estimation of error-components models. Journal of Econometrics, 68(1), 29–51. https://doi.org/10.1016/0304-4076(94)01642-D
  5. Aydemir, R., Övenç, G., & Koyuncu, A. (2018). Türk bankacılık sektöründe kredi mevduat oranı, çekirdek dışı yükümlülükler ve kârlılık: Dinamik panel modelinden bulgular. Ege Academic Review, 18(3), 495–506. https://doi.org/10.21121/eab.2018341152
  6. Blundell, R., & Bond, S. (1998). Initial conditions and moment restrictions in dynamic panel data models. Journal of Econometrics, 87(1), 115–143. https://doi.org/10.1016/S0304-4076(98)00009-8
  7. Bumin, M. (2009). Türk bankacılık sektörünün kârlılık analizi: 2002–2008. Maliye ve Finans Yazıları, 1(84), 39–60.
  8. Cecchetti, S. G., & Kharroubi, E. (2019). Why does credit growth crowd out real economic growth? The Manchester School, 87, 1–28. https://doi.org/10.1111/manc.12295
  9. Ceylan, S., & Durkaya, M. (2010). Türkiye’de kredi kullanımı-ekonomik büyüme ilişkisi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 24(2), 21–35.
  10. Çakmak, A. Ç., Güneşer, M. T., & Terzi, H. (2011). Bankaların müşterilerine sunduğu internet bankacılığı hizmetinin müşteriler tarafından değerlendirilmesi: Karabük şehir merkezinde uygulama. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(31), 1–30.
  11. Çinko, L., & Balcı, A. (2022). Bankaların kredi büyümesinin GSYİH’ye olan etkisinin sektör bazlı incelenmesi: Türkiye için ekonometrik bir analiz. Ekonomi İşletme ve Maliye Araştırmaları Dergisi, 4(1), 16–33. https://doi.org/10.38009/ekimad.1066835
  12. Doğan, M. (2021). COVID-19 öncesi ve sonrası dönemlerinde tarım, sanayi ve turizm sektörleri kamu, mevduat ve katılım bankalarının kredi performanslarına etkisi. Academic Knowledge, 4(2), 249–266.
  13. Doumpos, M., & Zopounidis, C. (2010). A multicriteria decision support system for bank rating. Decision Support Systems, 50(1), 55–63. https://doi.org/10.1016/j.dss.2010.07.002
  14. Durmuş, A. (2019). Kredi piyasasında daralma ve büyüme riski. Journal of Social Sciences and Education, 2(1), 197–207.
  15. Ertuğrul, İ., Birsen, B., & Özçil, A. (2015). İki bankanın farklı şubelerindeki müşteri bekleme sürelerinin kuyruk modeliyle etkinlik analizi. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 5(1), 275–292.
  16. Guru, S., & Mahalik, D. K. (2018). Evaluating and ranking the performance of banks using VIKOR analysis. The IUP Journal of Bank Management, 17(3), 26–41.
  17. İlhan, S. T., & Gökçe, A. (2023). Türkiye ekonomisinde banka kredi hacmi ile GSYH arasındaki dinamik ilişkiler. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 58(3), 2144–2155. https://doi.org/10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.23.08.2178
  18. Karaçoban, A., & Değirmen, S. (2021). Bankacılık sektöründe finansal inovasyonun bölgelerin büyümesine etkileri. Sosyoekonomi, 29(47), 201–228. https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2021.01.10
  19. Karaöz, N., & Aksu, A. (2024). Türkiye’de kredi türlerinin ekonomik büyümeyle ilişkisi. Journal of Economics, Finance and Sustainability, 2(1), 63–78.
  20. Koç, S. (2015). Türkiye’deki bankaların sektörler bazında kullandırdıkları krediler ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki: 1999–2011. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (67), 135–156. https://doi.org/10.25095/mufad.396585
  21. Kum, H. (2025). Karbon emisyonları ve makroekonomik değişkenlerin bankacılık istikrarına etkisi: Türk bankacılık sektörü üzerine dinamik panel veri analizi. BDDK Bankacılık ve Finansal Piyasalar Dergisi, 19(1), 65–91. https://doi.org/10.46520/bddkdergisi.1724029
  22. Liang, D., Zhang, Y., Xu, Z., & Jamaldeen, A. (2019). Pythagorean fuzzy VIKOR approaches based on TODIM for evaluating internet banking website quality of Ghanaian banking industry. Applied Soft Computing, 78, 583–594. https://doi.org/10.1016/j.asoc.2019.03.006
  23. Önder, Z., & Özyıldırım, Z. (2010). Banka kredilerinin bölgesel büyümeye etkileri. ODTÜ Gelişme Dergisi, 37, 267–292.
  24. Özkul, G., & Kasım, M. (2020, September 10–12). Finansal erişimin bölgesel ekonomik performans üzerindeki etkisi: Düzey 2 bölgeleri üzerine bir inceleme. 7. KBAM Kentsel ve Bölgesel Araştırmalar Sempozyumu, Mersin, Türkiye.
  25. Sarı, S. (2023). Bankacılık sektörü kredilerinde coğrafi yoğunlaşma ve ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye üzerine ampirik bir analiz (1988–2020). Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(1), 224–240.
  26. Shi, L., Yin, Z., Zhang, Y., Song, L., & Yang, X. (2025). Regional financial risk and firms' access to trade credit: Evidence from China. Pacific-Basin Finance Journal, 90, 102642. https://doi.org/10.1016/j.pacfin.2024.102642
  27. Wu, H. Y., Tzeng, G. H., & Chen, Y. H. (2009). A fuzzy MCDM approach for evaluating banking performance based on balanced scorecard. Expert Systems with Applications, 36(6), 10135–10147. https://doi.org/10.1016/j.eswa.2009.01.005
  28. Yamaltdinova, A. (2017). Kırgızistan bankalarının finansal performanslarının TOPSIS yöntemiyle değerlendirilmesi. International Review of Economics and Management, 5(2), 68–87. https://doi.org/10.18825/iremjournal.316694
  29. Yerdelen Tatoğlu, F. (2020). İleri panel veri analizi: Stata uygulamalı (4. baskı). Beta Yayımcılık.
  30. Yetiz, F., & Ünal, A. E. (2021). Banka kredileri, para arzı ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki: Türkiye örneği. OPUS International Journal of Society Researches, 17(37), 4487–4509. https://doi.org/10.26466/opus.873635
  31. Zhang, H., & Chen, M. (2025). Tourism credit consumption expansion and regional economic fluctuations. Finance Research Letters. https://doi.org/10.1016/j.frl.2025.108149
  32. Zhang, J., & Cui, A. (2025). Can the improvement of the social credit environment promote cross-regional investment of listed companies? Finance Research Letters. https://doi.org/10.1016/j.frl.2025.108225
  33. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu. (2025, December 19). https://www.bddk.org.tr/bultenfinturk
  34. Türkiye İstatistik Kurumu. (2025, December 19). https://www.tuik.gov.tr/