Cilt 14 Sayı 1 (2026): Business & Management Studies: An International Journal
Makaleler

Yapay zekâ okuryazarlığı, finansal biliş ve risk alma eğilimi: Sağlık alanındaki öğrencilerden bulgular

PDF (İngilizce)
  • Havane Tembelo,
  • Mustafa Özyeşil
Havane Tembelo
Dr., İstanbul, Türkiye
Mustafa Özyeşil
Doç. Dr., Haliç Üniversitesi, İstanbul, Türkiye

Yayınlanmış 25.03.2026

Anahtar Kelimeler

  • Artificial Intelligence Literacy, Financial Literacy, Risk Propensity
  • Yapay Zekâ Okuryazarlığı, Finansal Okuryazarlık, Risk Alma Eğilimi

Nasıl Atıf Yapılır

Yapay zekâ okuryazarlığı, finansal biliş ve risk alma eğilimi: Sağlık alanındaki öğrencilerden bulgular. (2026). Business & Management Studies: An International Journal, 14(1), 556-575. https://doi.org/10.15295/bmij.v14i1.2717

Telif Hakkı (c) 2026 Havane Tembelo- Mustafa Özyeşil

Creative Commons License

Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.

Nasıl Atıf Yapılır

Yapay zekâ okuryazarlığı, finansal biliş ve risk alma eğilimi: Sağlık alanındaki öğrencilerden bulgular. (2026). Business & Management Studies: An International Journal, 14(1), 556-575. https://doi.org/10.15295/bmij.v14i1.2717

Öz

Bu çalışma, dijital dönüşüm sürecindeki finansal ortamda yapay zekâ (YZ) okuryazarlığı, finansal okuryazarlık ve davranışsal finans farkındalığının bireylerin risk alma eğilimiyle nasıl ilişkilendiğini incelemektedir. Araştırmada 425 sağlık öğrencisinden doğrulanmış ölçekler aracılığıyla veri toplanmış, analizlerde değişkenler arasındaki ilişkinin yönü ve gücü korelasyon ve regresyon yöntemleri ile değerlendirilmiştir. Bulgular, davranışsal finans farkındalığının risk alma eğilimiyle en güçlü ilişkiye sahip olduğu; finansal okuryazarlığın da istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif bir ilişki sergilemektedir. YZ okuryazarlığı ile risk alma eğilimi arasında da pozitif yönlü bir ilişki tespit edilmiş; ancak diğer finansal biliş değişkenleri birlikte değerlendirildiğinde bu ilişkinin görece sınırlı kalmıştır. Sonuçlar teknolojik yeterliğin risk davranışlarıyla bağlantılı olduğu, ancak risk eğilimlerinin şekillenmesinde finansal bilişsel ve davranışsal faktörlerin daha belirleyici bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Çalışma, yapay zekâ okuryazarlığı ile finansal davranış arasındaki etkileşime ilişkin ampirik katkı sunmakta ve dijital çağda bilinçli risk değerlendirmesini desteklemek amacıyla YZ okuryazarlığının finansal eğitim programlarına bütüncül biçimde entegre edilmesi gerektiğine işaret etmektedir.

PDF (İngilizce)

Referanslar

  1. Agrawal, A., Gans, J. S., & Goldfarb, A. (2018). Prediction machines: The simple economics of artificial intelligence. Harvard Business Press.
  2. Ahmetoğulları, K. (2024). Dijital finansal okuryazarlık ve finansal teknolojilerin ilişkisinde rol alan faktörler: Yabancı turistler üzerinde bir uygulama. EKEV Akademi Dergisi, 99, 211–233. https://doi.org/10.17753/sosekev.1487134
  3. Aishwaryalaxmi, N. S., & Rathod, P. (2024). Artificial intelligence (AI) as a moderating variable in the relationship between financial inclusion, digital adoption, and financial literacy in developing economies. In ITM Web of Conferences (Vol. 68, 01034). EDP Sciences.
  4. Atabay, İ., Kutbay, A. Y., Karakaş, F., Koç, F., & Alamur, B. (2018). Risk eğiliminin finansal iyi olma hâli üzerindeki etkileri: Banka çalışanları üzerinde bir uygulama. PressAcademia Procedia, 7(1), 191–197. https://doi.org/10.17261/Pressacademia.2018.879
  5. Brynjolfsson, E., & McAfee, A. (2017). Machine, platform, crowd: Harnessing our digital future. W.W. Norton & Company.
  6. Bucher-Koenen, T., & Ziegelmeyer, M. (2014). Who lost the most? Financial literacy, cognitive abilities, and the financial crisis. Journal of Pension Economics & Finance, 13(1), 52–84.
  7. Bulmer, M. G. (1979). Principles of statistics. Dover Publications.
  8. Charness, G., & Gneezy, U. (2012). Strong evidence for gender differences in risk taking. Journal of Economic Behaviour & Organization, 83(1), 50–58.
  9. Chummun, B. Z. (2024). Can artificial intelligence promote financial literacy in higher education? A case in the modern world. In Impacts of generative AI on creativity in higher education (pp. 1–26). IGI Global.
  10. Cronbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16(3), 297–334.
  11. Dietvorst, B. J., Simmons, J. P., & Massey, C. (2018). Overcoming algorithm aversion: People will use imperfect algorithms if they can (partially) control them. Management Science, 64(3), 1155–1170.
  12. Durak, İ., Çise, S. N., & Yazıcı, S. (2024). Developing a financial technology (FinTech) adoption scale: A validity and reliability study. Research in International Business and Finance, 70, 102344. https://doi.org/10.1016/j.ribaf.2024.102344
  13. Field, A. (2013). Discovering statistics using IBM SPSS statistics. Sage.
  14. Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39–50. https://doi.org/10.2307/3151312
  15. Garba, M., Salleh, F., Hafiz, U. A., & Bakar, N. M. A. (2022). Insurance literacy, risk knowledge management, risk-taking propensity and economic sustainability among SMEs. Journal of Social Economics Research, 9(2), 92–110.
  16. George, D., & Mallery, P. (2010). SPSS for Windows step by step: A simple guide and reference (17.0 update). Pearson.
  17. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate data analysis (8th ed.). Cengage.
  18. Jain, J., Walia, N., Kaur, M., & Singh, S. (2022). Behavioural biases affecting investors' decision-making process. Management Research Review, 45(8), 1079–1098.
  19. Kahneman, D., & Tversky, A. (1979). Prospect theory: An analysis of decision under risk. Econometrica, 47(2), 263–291.
  20. Kılıç, Y., Ata, H. A., & Hüseyrek, İ. (2015). Finansal okuryazarlık: Üniversite öğrencilerine yönelik bir araştırma. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 66, 129–150. https://doi.org/10.25095/mufad.396535
  21. Korkmaz, A. G., Yin, Z., Yue, P., & Zhou, H. (2021). Does financial literacy alleviate risk attitude and risk behaviour inconsistency? International Review of Economics & Finance, 74, 293–310. https://doi.org/10.1016/j.iref.2021.03.002
  22. Kurowski, Ł., & Szelągowska, A. (2024). Financial literacy in the era of artificial intelligence. Journal of Banking and Financial Economics, 1, IV–VI.
  23. Kutner, M. H., Nachtsheim, C., Neter, J., & Li, W. (2005). Applied linear statistical models. McGraw-Hill.
  24. Levantesi, S., & Zacchia, G. (2021). Machine learning and financial literacy. Journal of Risk and Financial Management, 14(3), 120.
  25. Lusardi, A., & Mitchell, O. S. (2014). The economic importance of financial literacy. Journal of Economic Literature, 52(1), 5–44.
  26. Murugesan, R., & Manohar, V. (2019). AI in financial sector: A driver to financial literacy. Shanlax International Journal of Commerce, 7(3), 66–70.
  27. Nunnally, J. C., & Bernstein, I. H. (1994). Psychometric theory (3rd ed.). McGraw-Hill.
  28. Özbek, A. (2025). The effects of behavioural biases on investment decisions. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 15(2), 948–960. https://doi.org/10.48146/odusobiad.1388180
  29. Podsakoff, P. M., MacKenzie, S. B., Lee, J.-Y., & Podsakoff, N. P. (2003). Common method biases in behavioural research. Journal of Applied Psychology, 88(5), 879–903. https://doi.org/10.1037/0021-9010.88.5.879
  30. Rahman, A. (2024). Artificial intelligence role in financial literacy in banking channels. Journal of Economics and Management, 4(1), 150–155.
  31. Riyani, D. (2023). Artificial intelligence and financial literacy in Society 5.0. In ICOEMA Conference Proceedings (pp. 145–157).
  32. Shanmugam, K., Chidambaram, V., & Parayitam, S. (2023). Personality traits, financial literacy and risk propensity. IIM Kozhikode Society & Management Review, 12(1), 85–101.
  33. Shefrin, H. (2000). Beyond greed and fear: Understanding behavioural finance and the psychology of investing. Harvard Business School Press.
  34. Thaler, R. H. (1985). Mental accounting and consumer choice. Marketing Science, 4(3), 199–214.
  35. Tavakol, M., & Dennick, R. (2011). Making sense of Cronbach's alpha. International Journal of Medical Education, 2, 53–55.
  36. Tripathi, R. (2024). Financial literacy and artificial intelligence to mitigate behavioural biases. International Journal of Emerging Markets.
  37. Van Rooij, M., Lusardi, A., & Alessie, R. (2011). Financial literacy and stock market participation. Journal of Financial Economics, 101(2), 449–472.
  38. Wu, Y., Zhang, X., & Li, H. (2023). AI literacy and financial decision-making. Journal of Behavioural Finance, 24(2), 200–220.
  39. Xie, Y., & Konomi, S. I. (2024). Human-centered AI environment to enhance financial literacy. In Human-Computer Interaction Conference Proceedings (pp. 360–374). Springer.