Cilt 14 Sayı 1 (2026): Business & Management Studies: An International Journal
Makaleler

İş sağlığı ve güvenliği yönetim uygulamalarının iş performansı üzerindeki doğrudan etkisi ile örgütsel bağlılığın aracılık etkisi üzerinden araştırılması

PDF (İngilizce)
  • Birol Temel,
  • Özge Eren
Birol Temel
Dr., ABB Elektrik A.Ş., İstanbul, Türkiye
Biyografi
Özge Eren
Doç. Dr., İstanbul Esenyurt Üniversitesi, İstanbul, Türkiye

Yayınlanmış 25.03.2026

Anahtar Kelimeler

  • İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Uygulamaları, İş Güvenliği Kültürü ve İş Performansı, Elektrik-Elektronik Sektörü
  • Safety and Health Applications, Work-Safety Culture and Work Performance, Application of Electronic Sector

Nasıl Atıf Yapılır

İş sağlığı ve güvenliği yönetim uygulamalarının iş performansı üzerindeki doğrudan etkisi ile örgütsel bağlılığın aracılık etkisi üzerinden araştırılması. (2026). Business & Management Studies: An International Journal, 14(1), 19-31. https://doi.org/10.15295/bmij.v14i1.2680

Telif Hakkı (c) 2026 Birol Temel- Özge Eren

Creative Commons License

Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.

Nasıl Atıf Yapılır

İş sağlığı ve güvenliği yönetim uygulamalarının iş performansı üzerindeki doğrudan etkisi ile örgütsel bağlılığın aracılık etkisi üzerinden araştırılması. (2026). Business & Management Studies: An International Journal, 14(1), 19-31. https://doi.org/10.15295/bmij.v14i1.2680

Öz

Bu çalışma ile İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) yönetim uygulamalarının yapısal eşitlik modellemesi kullanılarak, çalışanların iş performansları üzerindeki doğrudan etkileri ve sonrasında ise örgütsel bağlılığın aracı rolü üzerinden dolaylı etkisi, elektrik-elektronik endüstrisi alanında araştırılmıştır. Ayrıca İSG yönetim uygulamalarının yalnızca kaza önleme odaklı değil, verimlilik ve operasyonel mükemmellik sağlayan stratejik bir yönetim unsuru olduğu  da vurgulanmıştır. Anket yöntemiyle 397 kişi üzerinde yapılan incelemeler, İSG yönetim süreçlerinin çalışan performansı üzerinde istatistiksel açıdan anlamlı bir etki yarattığını; ancak örgütsel bağlılığın bu temel ilişkide aracı bir değişken rolüne sahip olmadığını ortaya koymuştur. Bu bulgu, İSG uygulamalarının çalışanların iş performansındaki artış üzerinde, örgütsel bağlılık gibi duygusal ve tutumsal faktörlerden bağımsız olarak doğrudan bir etkiye sahip olduğuna işaret edebilir. Bu durumun temel kaynağının da çalışanların İSG uygulamalarını çoğunlukla yasal bir zorunluluk olarak algılamaları ve bu algının doğrudan bir duygusal bağlılık artışı yaratmaması olduğunu düşündürmektedir.

PDF (İngilizce)

Referanslar

  1. Adriansyah, P., Sopyan, Y., & Haryono, S. (2022). The effect of safety leadership, safety culture, and safety behavior on safety performance after a company merger: A case study. Jurnal Sistem dan Manajemen Industri, 6(2), 187–199.
  2. Akyüz, H. M., & Aktaş, B. Y. (2020). İş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının örgütsel bağlılığa olan etkisi: Bir alan araştırması. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 13(20), 1083–1114.
  3. Albayrak, G., & Tuna, F. (2021). Un sanayi sektöründe İSG kültürünün güvenlik performansına etkisi. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (32), 160–166.
  4. Al Shamaileh, K. M. A. (2025). Organisational safety from individuals' point of view. European Academic Research, 12(11), 6032–6047.
  5. Amponsah-Tawiah, K., & Mensah, J. (2016). Occupational health and safety and organisational commitment: Evidence from the Ghanaian mining industry. Safety and Health at Work.
  6. Baydar, M., & Çavuş, A. H. (2019). İş sağlığı-güvenliği, iş tatmini ve örgütsel bağlılık arasındaki ilişkinin incelenmesi: Erzurum ve İstanbul uygulaması. İş ve Hayat Dergisi, 9, 231–247.
  7. Christian, M. S., Bradley, J. C., Wallace, J. C., & Burke, M. J. (2009). Workplace safety: A meta-analysis of the roles of person and situation factors. Journal of Applied Psychology, 94(5), 1103–1127. https://doi.org/10.1037/a0016172
  8. Dursun, S. (2013). İş güvenliği kültürünün çalışanların güvenli davranışları üzerine etkisi. Sosyal Güvenlik Dergisi, 3(2).
  9. European Statistical Office. (2025). Accidents at work statistics. https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/Accidents_at_work_statistics
  10. Eurostat. (2025). Fatal accidents at work by economic activity (NACE Rev. 2) [Data set]. https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/hsw_mi_01/default/table?lang=en
  11. Fernández-Muñiz, B., Montes-Peón, J. M., & Vázquez-Ordás, C. J. (2007). Safety management system: Measuring its implementation and its influence on occupational safety. Journal of Safety Research, 38(6), 627–641. https://doi.org/10.1016/j.jsr.2007.09.001
  12. Gabelica, M., van der Heijden, B. I. J. M., & de Lange, A. H. (2017). A systematic review of the relationship between occupational safety and health and business performance. European Journal of Work and Organizational Psychology, 26(4), 481–498.
  13. Glendon, A. I., & Litherland, D. K. (2001). Safety climate factors, group differences and safety behaviour in road construction. Safety Science, 39(3), 157–188.
  14. Gök, M., Çelik, M., & Dursun, N. D. (2025). Effects of occupational safety performance on work engagement of emergency workers: Mediating role of job satisfaction. Journal of Health and Safety at Work, 4(1), 32–41.
  15. Halbesleben, J. R. B. (2010). A meta-analysis of work engagement: Relationships with burnout, antecedents, and outcomes. Work Engagement: A Handbook of Essential Theory and Research, 8(1), 102–117.
  16. Havold, J. I., & Nesset, E. (2009). From safety culture to safety orientation: Validation and simplification of a safety orientation scale using a sample of seafarers working for Norwegian ship owners. Safety Science, 47, 305–326.
  17. Hobfoll, S. E. (1989). Conservation of resources: A new attempt at conceptualising stress. American Psychologist, 44(3), 513–524.
  18. International Labour Organization. (2022). ILO declaration on fundamental principles and rights at work and its follow-up (1998), as amended in 2022. Geneva, Switzerland.
  19. Karacan, E., & Erdoğan, Ö. N. (2011). İşçi sağlığı ve iş güvenliğine insan kaynakları yönetimi fonksiyonları açısından çözümsel bir yaklaşım. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (21), 102–117.
  20. Kördeve, M. K., & Gümüş, E. (2018). İş sağlığı ve güvenliği ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişki: Bir alan araştırması. Sağlık Yönetimi Dergisi, 2(1), 51–66.
  21. Meyer, J. P., & Allen, N. J. (1991). A three-component conceptualization of organisational commitment. Human Resource Management Review, 1(1), 61–89.
  22. Meyer, J. P., Allen, N. J., & Smith, C. A. (1993). Commitment to organisations and occupations: Extension and test of a three-component conceptualization. Journal of Applied Psychology, 78(4), 538–551.
  23. Meyer, J. P., Stanley, D. J., Herscovitch, L., & Topolnytsky, L. (2002). Affective, continuance, and normative commitment to the organisation: A meta-analysis of antecedents, correlates, and consequences. Journal of Vocational Behavior, 61(1), 20–52.
  24. Michael, J. H., Evans, D. D., Jansen, K. J., & Haight, J. M. (2005). Management commitment to safety as organisational support: Relationships with employee attitudes and safety performance. Journal of Safety Research, 36(2), 171–179. https://doi.org/10.1016/j.jsr.2005.03.002
  25. Neal, A., & Griffin, M. A. (2006). Safety climate and safety at work: A meta-analysis. Journal of Applied Psychology, 91(4), 946–958.
  26. Özkılıç, Ö. (2005). İş sağlığı ve güvenliği, yönetim sistemleri ve risk değerlendirme metodolojileri. TİSK Yayınları.
  27. Parlar, S. (2008). Sağlık çalışanlarında göz ardı edilen bir durum: Sağlıklı çalışma ortamı. TAF Preventive Medicine Bulletin, 7(6), 552–553.
  28. Puspitasari, I., & Hidayat, Z. (2022). The effect of work environment, OHS, and job satisfaction on employee performance. Journal of Economics, Management and Trade, 28(2), 1–13.
  29. Putri, A. E., Rahmawati, A., & Purnomo, B. B. (2025). The role of job satisfaction in mediating the influence of organisational practices on employee performance: A study of the PIR-based sandwich panel industry. International Journal of Indonesian Business Review, 11(2), 133–146.
  30. Robson, L. S., Clarke, J. A., Cullen, K., Bielecky, A., Severin, C., Bigelow, P. L., Irvin, E., Tarsane, A., Morrow, C., & Mahood, Q. (2007). The effectiveness of occupational health and safety management system interventions: A systematic review. Safety Science, 45(3), 329–353. https://doi.org/10.1016/j.ssci.2006.07.003
  31. Smith, A., & Wadsworth, E. (2009). Safety culture, employee well-being and organisational performance. IOSH.
  32. Sosyal Güvenlik Kurumu. (2023). SGK istatistik bülteni, 2022 (Sayı 31).
  33. Tepe, S., & Eti, S. (2022). Örgütsel bağlılığın iş güvenliğine etkisi. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi, 4(1), 27–34.
  34. Türkiye Büyük Millet Meclisi. (2012). 6331 sayılı iş sağlığı ve güvenliği kanunu. T.C. Resmî Gazete.
  35. Usta, T. (2023). Örgütsel bağlılığın iş performansı üzerindeki etkisi: Türkiye'de yapılan çalışmalar üzerinde bir meta analiz çalışması. Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 6(1), 139–152.
  36. Vinodkumar, M. N., & Bhasi, M. (2010). Safety management practices and safety behaviour: Assessing the mediating role of safety knowledge and motivation. Accident Analysis & Prevention, 42(6), 2082–2093. https://doi.org/10.1016/j.aap.2010.06.021
  37. Vredenburgh, A. G. (2002). Organisational safety: Which management practices are most effective in reducing employee injury rates? Journal of Safety Research, 33(2), 259–276. https://doi.org/10.1016/S0022-4375(02)00016-6
  38. Williams, L. J., & Anderson, S. E. (1991). Job satisfaction and organisational commitment as predictors of organisational citizenship and in-role behaviors. Journal of Management.