Öz
Günümüzde yaşanan küreselleşme süreci ile birlikte uluslararası ticaretin boyutu günden güne hızla artmaya devam etmektedir. Bu durum işletmelerin ticari alanda ekonomik faaliyetlerinin artmasına neden olmuştur. İşletmelerde uygulanan maliyet sisteminin başlıca amaçlarından birisi de işletmenin rakiplerini ve sektörde yaşanan gelişmelere bağlı olarak yaşanabilecek değişimleri izleyebilmektir. Bu noktada çoğu ülkede IAS/IFRS’lere ve vergi mevzuatına uygun maliyet hesaplamaları yapmak, işletmelerin stratejik hedeflerinden biri haline gelmiştir. Bu açıdan işletmeler maliyet ve fiyatlama sistemlerini yeni düzenlemelere uygun olarak şekillendirmelidirler. Transfer fiyatlama uygulaması işleme konu olan mamullere uygulanacak en uygun fiyatın tespiti için ve işletme içindeki sorumluluk merkezlerinin performanslarının değerlendirilmesi ve bölümler arası gerçekleştirilen fiyatlama sisteminin işletme hedefleri ile uyumlu olup olmadığının tespit edilmesi açısından yardımcı olmaktadır. Ülkelerin sahip oldukları hatta aynı ülkede içerisinde çeşitli kurumlar arasında yer alan vergilendirme yetkilerinin birbirleriyle örtüşmemesi vergi sistemlerine yeni düzenlemeler getirilmesini zorunlu hale getirmiştir. Türk Vergi Sistemine dâhil edilen transfer fiyatlandırması bu düzenlemelerden biridir. Ulusal ve uluslararası işlemleri konu olan transfer fiyatlandırması uygulaması Kurumlar Vergisi Kanunu’nda ve Gelir Vergisi Kanunu’nda yerini almıştır. Bu çalışmanın amacı işletmelerde bölümler arasında yapılacak mal ve hizmet transferlerinin sorumluluk merkezi ve işletme performansı üzerinde etkisi ve transfer fiyatlama uygulamasının vergisel açıdan işletme performansı üzerinde etkisinin araştırılmasıdır. Çalışma sonucunda transfer fiyatlama uygulamasının işletme bölümleri arasında hem fiyat hem de vergisel açıdan işletme performansı üzerinde etkisinin olduğu tespit edilmiştir.
Makale Kullanım İstatistikleri
İndirmeler
Referanslar
Aslan, S.(2004), İşletmelerde Stratejik Bölümlerarası Transfer Fiyatlaması, Muhasebe ve Denetime Bakış Dergisi, s.61
Doğruyol, M. (2008), Yeni Kurumlar Vergisi Kanunu Kapsamında Transfer Fiyatlandırması, Vergi Denetmenleri Derneği Yayınları, s.20
Drury, C. (1992), Management and Cost Accounting, Chapman-Hall, London, s.760
Hansen, D.R ve Maryanne M. M. (1997), Cost Management, South Western College Publishing, USA,s.793
Hongren C, S. Datar, G. Foster, M. Rajan and C.Intnerr. (2000), Cost Accounting,Prentice Hall, London, s.800.
Garrison, R H , Eric W.Noreen,(2000) Managerial Accounting, McGrew-Hill, USA,s.580
Güney, S. ve Bozkurt R. (2011), Muhasebe ve Finansman Dergisi, s.154
Gürsoy, C. T. (1999), Yönetim ve Maliyet Muhasebesi, Beta Yayınevi, İstanbul, s.755
Kaplan, S.R , Atkinson A.A. (1998), Advanced Management Accounting, Prentice Hall,USA, s.453
Kaymaz,Ö., Kaymaz,Ö.ve ALP A., (2008) Vergi Mevzuatında Transfer Fiyatlandırması, Mali Çözüm, Mart – Nisan, s.43
Cravens, K. S. (1997), Examining The Role of Transfer Pricing as a Strategy for Multinational Firms, International Business Review, Vol.6, No.2, s.131-132.
Mısırlıoğlu,İ.U. (2003) ,Bölümlerarası Transfer Fiyatlaması,Mali Çözüm Dergisi,www.istanbulsmmmodasi.com, İstanbul,s.1
Sevgener, A.S. ve Hacırüstemoğlu, R. (2000), Yönetim Muhasebesi, Alfa, İstanbul, s.426
Tuncer, S. (2008) Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı Yönteminin Genel Eleştiri ve Değerlendirilmesi, Yaklaşım Dergisi, Haziran, Sayı:186
Varlıklarda Değer Düşüklüğüne İlişkin Türkiye Muhasebe Standardı (TMS 36) Hakkında Tebliğ Sıra No: 28. s.4
Yıldırım M, Balcı, F. ve Kiraz A, (2008 ),Transfer Fiyatlandırması Uygulaması, Maliye ve Hukuk Yayınları, s.4
Doğan, Z. (2004), Çok Uluslu İsletmelerde Transfer Fiyatlama Uygulama Nedenleri ve Verilerin Analizi, Muhasebe ve Finans Dergisi, Sayı.22, s.71-73.
BMIJ - Business & Management Studies: An International Journal Dergisinde makalelerin telif hakları Yazarlardadır.
BMIJ - Business & Management Studies: An International Journal, yayınladığı makaleleri Creative Commons (cc by-nc-nd 4.0) lisansı kapsamında korumaktadır. Makale gönderen yazarlar bunu kabul etmiş sayılır.

