Business & Management Studies: An International Journal
<span style="background-color: transparent; color: #000000; cursor: text; display: inline; float: none; font-family: &quot; noto sans&quot;,arial,helvetica,sans-serif; font-size: 14px; font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: 400; letter-spacing: normal; orphans: 2; text-align: left; text-decoration: none; text-indent: 0px; text-transform: none; -webkit-text-stroke-width: 0px; white-space: normal; word-spacing: 0px;">BMIJ - Business & Management Studies: An International Journal Dergisinde makalelerin telif hakları Yazarlardadır. <span style="background-color: transparent; color: #000000; cursor: text; display: inline; float: none; font-family: &quot; noto sans&quot;,arial,helvetica,sans-serif; font-size: 14px; font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: 400; letter-spacing: normal; orphans: 2; text-align: left; text-decoration: none; text-indent: 0px; text-transform: none; -webkit-text-stroke-width: 0px; white-space: normal; word-spacing: 0px;">BMIJ - Business & Management Studies: An International Journal<span style="display: inline !important; float: none; background-color: transparent; color: #000000; cursor: text; font-family: 'Noto Sans',Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 14px; font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: 400; letter-spacing: normal; orphans: 2; text-align: left; text-decoration: none; text-indent: 0px; text-transform: none; -webkit-text-stroke-width: 0px; white-space: normal; word-spacing: 0px;">, yayınladığı makaleleri Creative Commons (cc by-nc-nd 4.0) lisansı kapsamında korumaktadır. Makale gönderen yazarlar bunu kabul etmiş sayılır.
Dijital okuryazarlık ve internet bağımlılığının dijital tükenmişlik üzerindeki etkileri: Reklam irritasyonu ve reklamdan kaçınma davranışı üzerine bir araştırma
Dijitalleşmenin hız kazandığı günümüzde, tüketicilerin dijital araçlar ve çevrimiçi platformlarla yoğun etkileşimi, bireylerin psikolojik ve davranışsal tepkilerini önemli ölçüde etkilemektedir. Bu çalışma, dijital okuryazarlık ve internet bağımlılığının dijital tükenmişlik üzerindeki etkilerini ve dijital tükenmişliğin reklam irritasyonu ile reklamdan kaçınma davranışı üzerindeki rolünü bütüncül bir model çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, Türkiye’de yaşayan 18 yaş ve üzeri tüketicilerden çevrimiçi anket yöntemiyle elde edilen 359 geçerli veri üzerinden yürütülmüştür. Verilerin analizinde yapısal eşitlik modellemesi kapsamında kısmi en küçük kareler yöntemi (PLS-SEM) kullanılmıştır. Bulgular; dijital okuryazarlığın dijital tükenmişliği azalttığını, internet bağımlılığının ise dijital tükenmişliği artırdığını; ayrıca dijital tükenmişliğin reklam irritasyonu ve reklamdan kaçınma üzerinde hem doğrudan hem de dolaylı bir aracı rol üstlendiğini ortaya koymaktadır. Elde edilen sonuçlar, dijital tükenmişliğin dijital reklamlara yönelik tüketici tepkilerini şekillendiren önemli bir aracı mekanizma olduğunu kanıtlamaktadır. Bu çalışma, dijital okuryazarlık ve internet bağımlılığını aynı model içerisinde ele alarak dijital tükenmişliğin öncüllerini incelemesi ve dijital tükenmişliğin reklam irritasyonu ile reklamdan kaçınma davranışı üzerindeki etkilerini ele alması açısından literatüre özgün katkılar sunmaktadır. Bulgular, dijital pazarlama stratejilerinin geliştirilmesinde tüketicilerin dijital tükenmişlik düzeylerinin dikkate alınmasının önemine işaret etmektedir.
Dijital Okuryazarlık, Dijital Tükenmişlik, İnternet Bağımlılığı, Reklam İrritasyonu, Reklamdan Kaçınma, Tüketici Davranışları
Telif Hakkı (c) 2026 Sinem Sargın http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Türkiye’de finansal gelişme ve sermaye oluşumunun büyüme üzerindeki asimetrik etkisinin test edilmesi
Finansal gelişme ve sermaye oluşumu ekonomik büyüme üzerinde asimetrik bir etkiye sahip mi sorusunda hareketle, bu araştırmanın amacı Türkiye’de geniş para arzı, özel sektöre verilen krediler ve brüt sermaye oluşumunun ekonomik büyüme üzerindeki asimetrik etkisini test etmektir. Araştırmanın dönemi 1970-2023 yılları arasını kapsamaktadır. Araştırmada asimetrik etkileri ortaya koymak için doğrusal olmayan gecikmesi dağıtılmış otoregresif sınır (NARDL) yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada değişkenler arasında uzun dönemli eşbütünleşme ilişkisinin olduğu gözlemlenmiştir. Bu doğrultuda uzun ve kısa dönem katsayı tahminleri pozitif ve negatif şoklara ayrıştırılarak yapılmıştır. Kısa dönemde özel sektöre verilen kredilere yönelik pozitif ve negatif şoklar ile parasal genişlemeye yönelik pozitif şoklar ekonomik büyümeyi negatif yönde etkilemektedir. Fakat sermaye oluşumuna yönelik negatif şoklar ekonomik büyümeyi pozitif yönde etkilemektedir. Uzun dönemde ise parasal genişlemeye yönelik pozitif ve negatif şoklar ile özel sektöre verilen kredilere yönelik pozitif şoklar ekonomik büyümeyi negatif yönde etkilerken, sermaye oluşumuna yönelik pozitif şoklar ekonomik büyümeyi pozitif yönde etkilemektedir. Nihayetinde Türkiye’de 1970-2023 yılları arasında kısa ve uzun dönemde finansal gelişmenin büyümeyi negatif yönde, sermaye birikiminin ise pozitif yönde etkilediği sonucuna varılmıştır. Bu bulgulardan hareketle, Türkiye’de finansal gelişme araçlarının daha çok üretken sektörler ile sermaye oluşumunu destekleyici kanallara yönlendirilmesinin yanı sıra sermaye oluşumunu destekleyici teşviklerin artırılıp çeşitlendirilmesi gerekmektedir.
Büyüme, Finansal Gelişme, Sermaye, NARDL
Telif Hakkı (c) 2026 İbrahim Aytekin http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Kariyer stresinin yaşam doyumuna etkisi: Lisans düzeyinde turizm eğitimi alan öğrenciler üzerine bir araştırma
Kariyer stresi bireyin kendi kariyerini inşa etme sürecinde ortaya çıkan bir olgudur. Yaşam doyumu ise kişinin yaşam kalitesini kendi seçtiği ölçütlere göre değerlendirmesidir. Bu araştırma, lisans düzeyinde turizm eğitimi alan öğrencilerin kariyer stresi düzeylerinin yaşam doyumları üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Nicel araştırma tasarımının benimsendiği çalışmada veriler, kolayda örnekleme yöntemi kullanılarak toplanmıştır. Araştırmanın örneklemini Çankırı Karatekin, Ankara Hacı Bayram Veli, Kastamonu ve Erciyes Üniversitelerinin Turizm Fakültelerinde öğrenim gören toplam 416 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak anket tekniğinden faydalanılmış olup, toplanan veriler yapısal eşitlik modellemesi kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuç olarak kariyer stresinin tüm alt boyutlarının yaşam doyumu üzerinde negatif ve anlamlı bir etkiye sahip olduğu bulunmuştur. En güçlü etki iş bulma baskısına (β=-0,332), ardından dışsal çatışmaya (β=-0,192) ve kariyer belirsizliği/bilgi eksikliğine (β=-0,136) aittir. Bulgular, turizm öğrencilerinin mezuniyet sonrası istihdama ilişkin kaygılarının yaşam doyumlarını en fazla azaltan faktör olduğunu göstermektedir. Araştırma bulguları ilgili literatür çerçevesinde tartışılmış; eğitim kurumları, politika belirleyiciler ve sektör temsilcileri için öneriler geliştirilmiştir.
Kariyer Stresi, Yaşam Doyumu, Turizm Öğrencileri
Telif Hakkı (c) 2026 Yusuf Ziya Akbaş http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Hizmet kalitesi boyutları çerçevesinde iletişimin karar aşamaları ve memnuniyet üzerindeki rolü: Sağlık işletmeleri üzerine nitel bir inceleme
Bu araştırma, sağlık hizmetlerinde iletişim deneyimlerinin hasta karar verme süreci ve memnuniyet algılarıyla nasıl ilişkilendirildiğini katılımcı anlatıları doğrultusunda açıklamayı amaçlamaktadır. Hizmet kalitesi boyutlarını merkeze alan bu çalışmada fenomenolojik araştırma deseni takip edilmiş ve nitel araştırma yöntemi benimsenmiştir. Farklı polikliniklerden sağlık hizmeti almış 36 katılımcıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler tematik analiz yaklaşımıyla MAXQDA 24 Pro yazılımı kullanılarak çözümlenmiş ve karar sürecinde yön değiştirici deneyim anlarını belirlemek amacıyla Kritik Olay Tekniği çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bulgular; empati, açıklık ve bilgilendirmenin katılımcılar tarafından hasta karar sürecinin farklı aşamalarında önemli unsurlar olarak değerlendirildiğini, erişim, maliyet şeffaflığı ve kişiselleştirilmiş bakımın ise hizmet sonrası memnuniyet deneyimleriyle ilişkilendirildiğini göstermektedir. Ayrıca fiziksel çevre ve hijyen faktörlerinin karar verme aşamasında etkili olduğu ancak iletişim faktörünün bu unsurların önüne geçtiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak katılımcı anlatıları, etkili iletişimin yalnızca memnuniyet deneyimiyle değil, aynı zamanda sağlık hizmeti satın alma kararının oluşum süreciyle de yakından ilişkilendirildiğine işaret etmektedir.
Hasta Karar Verme Süreci, Sağlık İşletmeciliği, Hasta Memnuniyeti
Telif Hakkı (c) 2026 Onur Şen http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Hemşirelerde etik iklim algısı ve sürdürülebilirlik tutumu arasındaki ilişkide mesleki öz yeterliliğin aracı rolü
Bu çalışma, hemşirelerde etik iklim algısı, mesleki öz-yeterlilik ve sürdürülebilirlik tutumu arasındaki ilişkileri incelemeyi ve mesleki öz-yeterliliğin aracı rolünü araştırmayı amaçlamıştır. Araştırma, bir kamu hastanesinde çalışan 257 hemşire ile yürütülen kesitsel bir çalışmadır. Veriler Etik İklim Ölçeği, Mesleki Öz-Yeterlilik Ölçeği ve Sürdürülebilirlik Tutum Ölçeği kullanılarak toplanmış; analizlerde tanımlayıcı istatistikler, korelasyon, regresyon ve Hayes PROCESS Model 4 aracılığıyla aracılık analizi uygulanmıştır. Bulgular, etik iklim algısı, mesleki öz-yeterlilik ve sürdürülebilirlik tutumu arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunduğunu göstermiştir (p < 0,01). Mesleki öz-yeterlilik sürdürülebilirlik tutumunu anlamlı düzeyde yordarken, etik iklim algısının sürdürülebilirlik tutumu üzerindeki doğrudan etkisi anlamlı bulunmamıştır. Aracılık analizi sonuçları, mesleki öz-yeterliliğin etik iklim algısı ile sürdürülebilirlik tutumu arasındaki ilişkide anlamlı bir aracı role sahip olduğunu ortaya koymuştur (%95 Bootstrap Güven Aralığı: 0,096–0,267). Sonuç olarak, etik iklimin hemşirelerin sürdürülebilirlik tutumlarını doğrudan değil, mesleki öz-yeterlilik aracılığıyla dolaylı olarak güçlendirdiği belirlenmiştir. Bu bulgu, sağlık kurumlarında etik çalışma ortamlarının desteklenmesi ve hemşirelerin mesleki öz-yeterliliklerinin artırılmasının sürdürülebilir sağlık hizmetlerinin geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini göstermektedir.
Hemşire, Etik İklim, Mesleki Özyeterlilik, Sürdürülebilirlik Tutumu
Telif Hakkı (c) 2026 Melek Yağcı Özen http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
OECD ülkelerinde borsa kapitalizasyonunun makroekonomik belirleyicileri
Bu çalışma, OECD ülkelerinde 2001-2024 yılları arasında makroekonomik göstergelerin borsa kapitalizasyonu üzerindeki etkilerini incelemektedir. Analiz kapsamında 19 OECD ülkesine ait veriler kullanılarak söz konusu ilişkiler dinamik panel veri analizi çerçevesinde Sistem Genelleştirilmiş Momentler Metodu (Sistem GMM) yöntemi ile incelenmiştir. Oluşturulan modelde, halka açık yerel firmaların borsa değerlerinin GSYH içindeki payı olan borsa kapitalizasyonu bağımlı değişken, GSYH, enflasyon, özel sektöre sağlanan krediler ve ticari açıklık bağımsız değişken olarak ele alınmıştır. Elde edilen bulgulara göre, ekonomik büyüme ve özel sektöre sağlanan krediler ile borsa kapitalizasyonu arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif ilişki bulunmaktadır. Buna göre, OECD ülkelerinde ekonomik büyümenin ve finansal aracılık faaliyetlerinin sermaye piyasalarının gelişiminde önemli rol oynadığı ortaya konmaktadır. Bulgular, finansal piyasaların gelişimi için büyüme odaklı ve kredi erişimini destekleyen politikaların benimsenmesinin gerekliliğini göstermektedir. Son yıllarda OECD ülkeleri için bu ilişkiyi uzun vadeli ve karşılaştırmalı bir çerçevede ele alan çalışmaların sınırlı sayıda olması göz önüne alındığında bu çalışmanın literatürdeki önemli bir boşluğu doldurması beklenmektedir.
Borsa Kapitalizasyonu, Makroekonomik Belirleyiciler, OECD Ülkeleri, Sistem GMM
Telif Hakkı (c) 2026 Berna Doğan Başar http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Kariyer tatmini, iş performansı ve işe angaje olma değişkenleri arasındaki ilişki üzerine bir araştırma
Bu çalışma, örgütlerin başarısında etkili olduğu düşünülen kariyer tatmini, iş performansı ve işe angaje olma değişkenleri arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla yapılmıştır. Nicel araştırma yöntemlerinin kullanıldığı bu çalışmada, araştırma verileri anket tekniği ile toplanmıştır. Verilerin elde edilmesinde, tesadüfi olmayan örnekleme yöntemlerinden kartopu örnekleme kullanılmıştır. Araştırma verileri, Muğla ilindeki 276 gönüllü banka çalışanından çevrimiçi olarak elde edilmiştir. IBM SPSS 27 ve IBM AMOS 24 paket programları aracılığıyla verilerin analizi gerçekleştirilmiş, doğrulayıcı faktör analizi ve yol analizi uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular, çalışanların kariyer memnuniyet düzeylerinin iş performansları ile pozitif ve anlamlı bir ilişki içinde olduğunu göstermektedir. Benzer şekilde, çalışanların kariyer memnuniyet düzeylerinin işe angaje olmanın tüm boyutları ile olumlu yönde ve anlamlı bir ilişki içinde olduğu tespit edilmiştir. Son olarak, dinçlik ve yoğunlaşma boyutlarının iş performansı ile pozitif ve anlamlı bir ilişki içinde olduğu bulunmuştur. İşe angaje olmanın adanmışlık boyutunun ise iş performansı ile anlamlı bir korelasyon göstermediği saptanmıştır. Bu çalışma; kariyer tatmini, iş performansı ve işe angaje olma değişkenleri arasındaki ilişkileri; kariyer inşa etme teorisi, iş talepleri-iş kaynakları modeli ve sosyal değişim teorisi bağlamında ele alması bakımından literatüre teorik yönden katkılar sunmaktadır. Banka çalışanları üzerinden gerçekleştirilen bu çalışma, bankacılık sektöründeki yöneticilere ve çalışanlara da pratik yönden katkılar sunmaktadır.
Kariyer Tatmini, İş Performansı, İşe Angaje Olma, Banka Çalışanları
Telif Hakkı (c) 2026 Utku Demirci http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Metaforlarla kargo deneyimi: Kargo şirketlerine yönelik algısal bir değerlendirme
E-ticaretin hızla büyümesi, müşteri deneyimlerinin ve memnuniyetinin şekillenmesinde kargo hizmetlerinin önemini artırmıştır. Bu çalışma, tüketicilerin kargo şirketlerine yönelik algılarını Metafor Analizi aracılığıyla incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nitel araştırma deseni benimsenmiş, veriler Kahramanmaraş ilinde yaşayan 65 tüketiciden metafor temelli yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Elde edilen veriler İçerik Analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, tüketicilerin kargo şirketlerine yönelik genel olarak olumlu algılara sahip olduğunu, özellikle teslimat hızı, güvenilirlik ve operasyonel etkinlik unsurlarını ön plana çıkardıklarını göstermektedir. Bununla birlikte, müşteri iletişimi ve hizmet tutarlılığına ilişkin bazı sorun alanları da belirlenmiştir. Metaforik ifadeler, kargo deneyimlerinin hem işlevsel hem de duygusal boyutlarını ortaya koyarak, tüketicilerin kargo hizmetlerini geleneksel memnuniyet ölçütlerinin ötesinde nasıl değerlendirdiklerine ilişkin daha derin bir anlayış sunmuştur. Çalışma, metafor analizinin kargo hizmetleri bağlamında uygulanmasına katkı sağlayarak literatüre destek olmaktadır. Ayrıca kargo şirketlerinin hizmet kalitesini, müşteri iletişimini ve marka algısını geliştirmelerine yönelik uygulamaya dönük çıkarımlar sunmaktadır.
Algılanan Kalite, Hizmet Deneyimi, Müşteri Memnuniyeti, Kargo, Metafor
Telif Hakkı (c) 2026 Mehri Banu Erdem http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
İşlevsel değer ve satın alma niyeti arasındaki ilişkide beklenen memnuniyetin aracı rolü
Bu çalışma, akıllı ev teknolojisi pazarında hızla önem kazanan temizlik robotlarına yönelik satın alma niyetinin altında yatan psikolojik mekanizmaları incelemektedir. Çalışmanın temel amacı, algılanan işlevsel değerin satın alma niyeti üzerindeki etkisinde beklenen memnuniyetin merkezi aracı rolünü ampirik olarak test etmektir. Temizlik robotlarına odaklanan bu çalışma için veriler, yüz yüze anketler yoluyla 276 kadın katılımcıdan toplanmıştır. Analiz sürecinde Jamovi ve SPSS yazılımları kullanılmıştır. Çalışma, algılanan işlevsel değerin satın alma niyetini yalnızca doğrudan değil, aynı zamanda beklenen memnuniyet yoluyla dolaylı olarak da etkilediğini göstererek, pazarlama teorisindeki değer-memnuniyet ilişkisini desteklemektedir. Dahası, bu bulgular, akıllı cihaz üreticilerine potansiyel kullanıcıların beklentileriyle uyumlu pazarlama stratejileri geliştirmede ve ürün tasarım süreçlerini optimize etmede yol gösterecektir.
İşlevsel Değer, Beklenen Memnuniyet, Satın Alma Niyeti
Telif Hakkı (c) 2026 Nazlı Tığlı- Reha Saydan http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Mavi yaka çalışanların duygusal zekâ düzeylerinin intikam niyeti hissetmelerine etkisi: Tekstil sektöründe bir araştırma
Bu çalışma, tekstil sektöründe çalışan mavi yaka personelin duygusal zekâ düzeyleri ile intikam niyetleri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın örneklemini, Türkiye’nin önemli üretim merkezlerinden biri olan Bursa ilinde tekstil fabrikalarında çalışan toplam 389 mavi yaka personel oluşturmuştur. Veriler, kartopu örnekleme yöntemiyle çevrimiçi anket aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS ve AMOS paket programları kullanılmış; geçerlilik ve güvenilirlik analizlerinin ardından yapısal eşitlik modeli ile hipotez testi gerçekleştirilmiştir. Modelin uyum indeksleri (CMIN/DF = 4,42; CFI = 0,95; RMSEA = 0,074) kabul edilebilir düzeyde çıkmıştır. Yapısal modelde elde edilen analiz sonuçlarına göre, duygusal zekâ ile intikam niyeti arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki bulunmuştur (β = -0,69; t = 3,643; p < 0,01). Araştırma sonucunda, duygusal zekâ düzeyi yüksek mavi yaka çalışanların, örgütsel olumsuzluklara karşı daha yapıcı tepkiler verme eğiliminde olduğu, duygusal zekâ düzeyi düşük bireylerin ise intikam niyetine daha yatkın olduğu saptanmıştır. Elde edilen bulgular, duygusal zekânın örgütsel barış ve çalışan refahı açısından önemli bir psikolojik kaynak olduğunu ortaya koymakta; tekstil sektörü gibi emek yoğun alanlarda çalışan destek programlarının bu doğrultuda şekillendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.
Duygusal Zekâ, İntikam Niyeti, Mavi Yaka Çalışanlar
Telif Hakkı (c) 2026 Mehmet Cıranoğlu http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Yetenek yönetimi uygulamalarının kişi-iş uyumuna etkisi: Öğretmenler üzerine bir araştırma
Bu araştırmanın amacı, özel okullarda uygulanan yetenek yönetimi uygulamalarının öğretmenlerin kişi-iş uyumu üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırma nicel araştırma yöntemi kapsamında ilişkisel tarama modelinde kesitsel olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın verileri Isparta il merkezinde faaliyet gösteren özel okullarda görev yapan 294 öğretmenden anket yöntemiyle toplanmıştır. Verilerin analizinde Açımlayıcı Faktör Analizi, Cronbach alfa güvenirlik analizi, Pearson korelasyon analizi, regresyon analizi ve Yapısal Eşitlik Modellemesi kullanılmıştır. Araştırma bulguları, genel yetenek yönetiminin öğretmenlerin kişi-iş uyumunu istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde yordadığını ortaya koymaktadır. Alt boyutlar incelendiğinde ise sadece yetenek katılımı boyutunun kişi-iş uyumunu bağımsız olarak anlamlı biçimde yordadığı; yetenek çekme, yetenek geliştirme ve yetenek elde tutma boyutlarının ise kişi-iş uyumu üzerinde anlamlı bir bağımsız etki göstermediği belirlenmiştir. Bu bulgular doğrultusunda özel okul yöneticilerinin veya insan kaynaklarının öğretmenleri örgütsel süreçlere aktif biçimde dahil eden ve mesleki potansiyellerini geliştirmeye yönelik katılım odaklı yetenek yönetimi stratejileri benimsemesi önerilmektedir.
Yetenek Yönetimi, Kişi-İş Uyumu, Öğretmenler
Telif Hakkı (c) 2026 Muharrem Aksu http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Obezitenin sağlık harcamaları üzerine etkisi
Obezite, dünya genelinde ekonomiler üzerinde doğrudan sağlık harcamalarını arttıran önemli bir sorundur. Dolayısıyla, ülke ekonomileri üzerinde büyük maliyet yüküne sebep olmaktadır. Bu çalışmanın amacı, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde obezitenin ekonomik sonuçlarını araştırmaktır. 2003-2022 döneminde, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerden toplamda 161 ülke analiz edilmiştir. Analizde, Windmeijer’in dirençli standart hataları kullanılarak, Arellano ve Bond iki aşamalı genelleştirilmiş momentler tahmincisi ile tahmin yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, gelişmiş ülkeler olan yüksek gelirli ülkelerde obezite oranları arttıkça, sağlık harcamalarının arttığını göstermiştir. Gelişmekte olan tüm ülkelerden ise üst orta gelirli ülkelerde obezite oranları arttıkça, sağlık harcamalarının arttığını göstermiştir. Ancak gelişmekte olan ülkeler arasında bulunan alt-orta gelirli ülkelerde obezite oranlarının sağlık harcamaları üzerinde bir etkisi bulunamamıştır. Obezitenin sağlık harcamaları dolayısıyla, ülke ekonomileri üzerindeki maliyet yükü açıkça görülmektedir. Tüm ülkelerin obezite konusuna öncelikli yer vermeleri ve önleyici politikalar geliştirmeleri önemlidir.
Obezite, Sağlık Harcamaları, Panel Veri Analizleri, GMM, Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkeler
Telif Hakkı (c) 2026 Elif Çapar http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Kişi–örgüt uyumu, örgüt kültürü ve değişim sinizmi arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Sağlık sektörü teknoloji, mevzuata uyum sorunları, karmaşık iş yapıları vb. gibi pek çok dış faktör ve kurum içi dinamikler tarafından şekillenmektedir. Bu faktörler kurumlarda örgütsel değişim ve belirsizlikler yaratabilmektedir. Çalışanlar bu değişim ve belirsizliklere karşı sinizm davranışı geliştirebilirler. Sinik davranışlarda çalışanların örgütle uyumu ve örgütün kültürel değerleri kritik role sahiptir. Bu çalışma örgüt kültürü, kişi-örgüt uyumu ve değişim sinizmi arasındaki ilişkiye odaklanmıştır. 345 sağlık çalışanından alınan veriler korelasyon ve regresyon analizine tabi tutulmuştur. Analiz sonucunda örgüt kültürü ve değişim sinizmi arasındaki ilişkiye kişi-örgüt uyumu tarafından aracılık edildiği doğrulanmıştır. Ayrıca, örgüt kültürü ile değişim sinizmi ve örgüt kültürü ile kişi-örgüt uyumu arasında bir ilişki tespit edilmiştir. Aynı zamanda, bulgular hem adhokrasi hem de piyasa kültürü özelliklerini taşıyan dengeli bir kültürel profil ortaya koydu. Bu sonuçlar, örgüt kültürü ile değişim sinizmi arasındaki ilişkide kişi-örgüt uyumunun kritik bir açıklayıcı mekanizma olduğunu ortaya koyarak literatüre katkı sunmaktadır.
Kişi–Örgüt Uyumu, Örgüt Kültürü, Değişim Sinizmi, Örgütsel Değişim, Çalışan Tutumu
Telif Hakkı (c) 2026 Özlem Tuna http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Konaklama işletmelerinde performansa dayalı faaliyet tabanlı maliyetleme: Bir otel işletmesi uygulaması
Bu çalışmanın amacı, bir konaklama işletmesinde performansa dayalı faaliyet tabanlı maliyetleme (PDFTM) yaklaşımını uygulayarak faaliyet merkezleri bazında kullanılan kapasite maliyetini, verimsizlik maliyetini, atıl kapasite maliyetini ve hizmet türleri itibarıyla birim maliyetleri hesaplamaktır. Araştırma, Van ilinde faaliyet gösteren beş yıldızlı bir otel işletmesinden elde edilen 2025 yılı maliyet ve operasyon verilerine dayalı uygulamalı bir örnek olay çalışması olarak tasarlanmıştır. Çalışmada odalar, yiyecek-içecek, yönetim ve destek ile genel hizmetler olmak üzere dört faaliyet merkezi esas alınmıştır. Öncelikle toplam maliyetler faaliyet merkezlerine dağıtılmış, ardından her faaliyet merkezi için pratik kapasite, kapasite maliyet oranı, standart süre, fiili süre, verimsizlik maliyeti ve atıl kapasite maliyeti hesaplanmıştır. Son aşamada kullanılan kapasite maliyetleri ve faaliyet merkezi maliyetleri, belirlenen dağıtım anahtarları aracılığıyla standart oda ve süit oda hizmetlerine yüklenmiştir. Bulgular, tüm faaliyet merkezlerinde fiili sürelerin standart süreleri aştığını ve bu nedenle verimsizlik maliyeti oluştuğunu göstermektedir. Kapasite kullanım oranları faaliyet merkezlerine göre %9,86 ile %42,37 arasında değişmektedir. Atıl kapasite maliyetleri birim hizmet maliyetlerine yüklenmemiş, yönetimsel karar alma açısından ayrıca raporlanmıştır. Kullanılan kapasite ve performans sapmaları dikkate alındığında standart oda birim maliyeti 1.397,55 TL, süit oda birim maliyeti ise 1.771,26 TL olarak hesaplanmıştır. Çalışma, konaklama işletmelerinde PDFTM yaklaşımının kapasite, performans ve maliyet bilgilerini birlikte değerlendirmeye elverişli bir yönetim muhasebesi aracı olarak kullanılabileceğini göstermektedir.
Performansa Dayalı Faaliyet Tabanlı Maliyetleme, Verimsizlik Maliyeti, Atıl Kapasite Maliyeti
Telif Hakkı (c) 2026 Taner Eken http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Tüketimden uzaklaşma: Z kuşağının yeni tüketim ahlakı, nedenleri ve ekonomik yansımaları
21. yüzyılın başında küresel tüketim kültürü, Z kuşağının (1997-2012 doğumlular) belirgin biçimde farklılaşan tercihleriyle ciddi bir dönüşüm içine girmiştir. Bu çalışma söz konusu dönüşümü tarihsel tüketim teorilerinden başlayarak ele almakta; gelir eşitsizliği, iklim kaygısı, dijital yorgunluk ve değer temelli kimlik inşası gibi çok boyutlu dinamikler üzerinden açıklamaktadır. Eleştirel literatür taraması ve kavramsal senteze dayanan çalışma, Z kuşağının tüketimden çekilmesinin yalnızca ekonomik bir kısıttan ibaret olmadığını, bu çekilmenin aynı zamanda bilinçli bir etik duruş, bir kimlik beyanı ve kolektif bir kültürel konum alış olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma; bu eğilimin kısa vadeli makroekonomik risklerini, uzun vadeli yapısal dönüşüm potansiyelini ve sürdürülebilir bir üretim-tüketim sistemine geçiş için politika çıkarımlarını tartışmaktadır.
Tüketim Karşıtlığı, Z Kuşağı, Aşırı Tüketim Karşıtı Akım, Sürdürülebilir Tüketim, Davranışsal Ekonomi, Post-Tüketici Ekonomi
Telif Hakkı (c) 2026 Ahmet Kasap- Bülent Şen- Serdar Budak http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Dönüşümcü liderliğin personel güçlendirme üzerindeki etkisinde değişime direncin aracılık rolü
Bu çalışmanın amacı dönüşümcü liderliğin personel güçlendirme üzerindeki etkisinde değişime direncin aracılık rolünü analiz etmek ve önerilerde bulunmaktır. Nicel araştırma yönteminin kullanıldığı kesitsel ve ilişkisel desene sahip çalışmanın verileri, kavramlara ait ölçekler kullanılarak toplanmıştır. Karabük Üniversitesi’nde çalışan ve kolayda örnekleme yöntemi ile ulaşılan 345 idari personelden online veya yüz yüze anket ile elde edilen verilere SPSS’de tanımlayıcı istatistik analizi, farklılık analizi ve aracılık testi uygulanarak çalışma bulguları elde edilmiştir. Tanımlayıcı analizler sonucunda dönüşümcü liderlik, personel güçlendirme ve değişime direnç hakkında örneklemlerin kararsız bir tutum sergilendiği belirlenmiştir. Aracılık testi sonucunda dönüşümcü liderliğin personel güçlendirme üzerinde pozitif bir etkisi olduğu, personel güçlendirme düzeyi arttıkça değişime direncin azaldığı ve dönüşümcü liderliğin personel güçlendirme üzerindeki etkisinde değişime direncin kısmi aracılık rolü olduğu belirlenmiştir. Çalışma sonuçları literatür kapsamında değerlendirildiğinde ise demografik değişkenler açısından hem benzerlikler hem de farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Dönüşümcü liderliğin personel güçlendirme üzerindeki pozitif etkisine ilişkin sonuçlar ise literatürle benzerlik göstermektedir. Çalışma sonucunda dönüşüm sürecinin doğru yönetilmesi durumunda değişime direncin azaltılabileceği ve personel güçlendirme hedefine ulaşılabileceği belirtilerek önerilerde bulunulmuştur.
Dönüşümcü Liderlik, Personel Güçlendirme, Değişime Direnç, Karabük Üniversitesi
Telif Hakkı (c) 2026 Ömer Dulkadir http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Osmanlı Devleti’nde girişimcilik faaliyetleri üzerine bir inceleme: Hürrem Sultan örneği
Bu çalışma, girişimcilik kavramını tarihsel perspektiften ele alarak Osmanlı Devleti’nde ekonomik faaliyetlerin nasıl örgütlendiğini Hürrem Sultan örneği üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Girişimcilik literatürünün büyük ölçüde Batı merkezli varsayımlar üzerine inşa edilmiş olması, farklı tarihsel ve kurumsal girişimcilik biçimlerinin yeterince açıklanamamasına yol açmaktadır. Bu doğrultuda çalışma, Osmanlı Devleti ekonomik yapısı içerisinde vakıf sistemi, mülkiyet ilişkileri ve devlet merkezli ekonomik düzenin girişimcilik faaliyetleri üzerindeki etkisini analiz etmektedir. Araştırmada nitel yöntem benimsenmiş ve doküman analizi tekniği kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, Hürrem Sultan’ın yalnızca siyasi bir figür olmadığını; aynı zamanda ticaret, sınai üretim, tarım, gayrimenkul ve mali yatırımlar gibi farklı alanlarda faaliyet gösteren çok yönlü bir ekonomik aktör olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bulgular, girişimciliğin yalnızca bireysel kâr maksimizasyonuna dayalı bir süreç olmadığını; aynı zamanda kurumsal yapı, devlet ilişkileri ve toplumsal fayda üretimi ile iç içe geçmiş çok katmanlı bir olgu olduğunu göstermektedir. Bu doğrultuda çalışma, Osmanlı Devleti’nde girişimciliğin tarihsel ve kurumsal boyutlarının anlaşılmasına katkı sunmakta ve girişimcilik literatürüne alternatif bir bakış açısı geliştirmektedir.
İşletme Tarihi, Osmanlı Devleti, Girişimcilik Tarihi, Hürrem Sultan
Telif Hakkı (c) 2026 Muhammet Fatih Şengüllendi http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Belirsizlik ve hisse senedi getirileri: Borsa İstanbul üzerine bir zaman-frekans bağımlılığı uygulaması
Bu çalışma, küresel ve ulusal makroekonomik belirsizliklerin Borsa İstanbul’da işlem gören dokuz farklı sektör endeksi üzerindeki etkilerini 2001-2022 dönemi verileriyle incelemektedir. Çalışmada; Küresel Ekonomik Politika Belirsizliği, ABD Ekonomik Politika Belirsizliği, Dünya Belirsizlik Endeksi ve Türkiye Jeopolitik Risk Endeksinin etkileri, temel makroekonomik kontrol değişkenleri altında zaman serisi regresyonu ve Wavelet Uyum Analizi ile test edilmiştir. Elde edilen bulgular, küresel politika belirsizliğinin sektör getirileri üzerinde baskılayıcı bir etkiye sahip ve öncü bir gösterge niteliğinde olduğunu; buna karşın yerel jeopolitik risklerin risk primi kanalıyla getirileri nominal düzeyde artırabildiğine işaret etmektedir. Sektörel bazda yapılan analizler, finansal varlık ağırlıklı bankacılık ve yüksek kaldıraçlı elektrik sektörlerinin belirsizlik şoklarına karşı daha kırılgan bir yapı sergilediğini; buna karşın sınai sektörünün reel varlık ve stok yapısı sayesinde görece daha dirençli kalabildiğini göstermektedir. Elde edilen sonuçlar, yatırımcıların portföy çeşitlendirmesi yaparken ve politika yapıcıların sektörel düzenlemeleri tasarlarken, sektörlerin bilanço niteliklerini ve varlık-kaynak kompozisyonlarını dikkate almalarının önemini ortaya koymaktadır.
Makroekonomik Belirsizlik, BIST Sektör Endeksleri, Wavelet Uyum Analizi, Finansal Raporlama, Risk Primi
Telif Hakkı (c) 2026 Umut Umut- İpek Yaylalı- Ceren Demir http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
İş gücü çevikliği ve yenilikçi iş davranışı arasındaki ilişkide katılımcı karar alma atmosferinin düzenleyici rolü: Yazılım geliştiriciler üzerine bir araştırma
Bu çalışma, iş gücü çevikliği ile yenilikçi iş davranışı arasındaki ilişkiyi ve bu ilişkide katılımcı karar alma atmosferinin düzenleyici rolünü, teknoloji yoğun çalışma ortamlarında faaliyet gösteren yazılım geliştiriciler bağlamında incelemektedir. İş gücü çevikliği proaktiflik, uyum sağlayabilirlik ve dayanıklılık boyutlarından oluşmakta olup, hızlı değişen ve teknoloji yoğun çalışma koşullarında özellikle önem kazanmaktadır. Öz-belirleme kuramından hareketle, katılımcı karar alma atmosferi, çalışanların özerklik, yeterlik ve ilişkili olma ihtiyaçlarını daha fazla destekleyen koşullar oluşturarak işgücü çevikliği ile yenilikçi iş davranışı arasındaki pozitif ilişkiyi güçlendirebilecek bağlamsal bir faktör olarak ele alınmıştır. Veriler, Türkiye’de çalışan 349 yazılım geliştiriciden anket yoluyla toplanmış; doğrulayıcı faktör analizi için AMOS 24, betimleyici istatistikler ve korelasyon analizleri için IBM SPSS Statistics 25 ve düzenleyici etki analizi için SPSS PROCESS Makrosu kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, işgücü çevikliğinin her bir boyutunun yenilikçi iş davranışı ile pozitif yönde ilişkili olduğunu göstermiştir. Sonuçlar ayrıca bu pozitif ilişkilerin algılanan katılımcı karar alma düzeyi yükseldikçe güçlendiğini ortaya koymuştur. Üç boyut arasında, katılımcı karar alma atmosferinin dayanıklılık ile yenilikçi iş davranışı arasındaki ilişkide en güçlü düzenleyici etkiyi gösterdiği belirlenmiştir.
İşgücü Çevikliği, Yenilikçi İş Davranışı, Katılımcı Karar Alma Atmosferi, Proaktiflik, Uyum Sağlayabilirlik, Dayanıklılık
Telif Hakkı (c) 2026 Gülden Karakuş http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
İstanbul'da bankacılık sektöründe çalışan kadınların iş-yaşam dengesizliğinin doğum kararlarına etkisi: Nitel bir araştırma
Bu araştırmanın amacı, bankacılık sektöründe çalışan kadınların iş-yaşam dengesizliği bağlamında çocuk sahibi olma ve doğuma yönelik tutumlarını incelemektir. Bankacılık sektörü yoğun çalışma temposu, uzun mesai saatleri ve yüksek performans beklentileri nedeniyle çalışanların iş ve özel yaşam dengelerini önemli ölçüde etkileyen sektörlerden biridir. Araştırmada, bu çalışma koşullarının kadın çalışanların doğurganlık kararları üzerindeki etkileri ele alınmaktadır. Çalışmada, bankacılık sektöründe görev yapan kadın çalışanların iş yükü, kariyer beklentileri ve örgütsel çalışma koşullarının çocuk sahibi olma kararlarını nasıl etkilediği analiz edilmektedir. Araştırma kapsamında İstanbul'da farklı bankalarda görev yapan 12 kadın banka çalışanı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bulgular iş-yaşam dengesizliğinin kadın çalışanların doğum kararlarını ertelemesine veya sınırlamasına yol açabildiğini göstermektedir. Ayrıca, çalışma ortamındaki destek mekanizmalarının ve örgütsel politikaların kadınların aile ve kariyer arasında denge kurabilmelerinde önemli rol oynadığı ortaya konmaktadır. Araştırma, bankacılık sektöründe çalışan kadınların doğurganlık kararlarını etkileyen faktörleri ortaya koyarak hem akademik literatüre katkı sağlamayı hem de iş-aile dengesi politikalarının geliştirilmesine yönelik öneriler sunmayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda çalışma, kurumların çalışan dostu uygulamalar geliştirmesi ve toplumsal demografik yapı açısından sürdürülebilir politikaların oluşturulmasına katkı sağlayabilecek bulgular sunmaktadır.
İş-Yaşam Dengesi, Kadın Çalışanlar, Doğurganlık Kararı, Bankacılık Sektörü, Kariyer ve Aile Dengesi,İş-Aile Dengesi, Yönetim
Telif Hakkı (c) 2026 Melis Soyer http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Planlı davranış teorisi çerçevesinde sürdürülebilir girişimcilik niyeti: Bilgi, değerler ve öz-yeterliğin rolü
Bu çalışma, üniversite öğrencilerinin sürdürülebilir girişimcilik niyetini (SGN) Planlı Davranış Teorisi (PDT) çerçevesinde genişletilmiş bir modelle incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma modeline sürdürülebilir kalkınma hedefleri bilgisi, çevre yanlısı değerler, dayanışma değerleri ve çevresel öz-yeterlik değişkenleri dâhil edilmiştir. Yapısal eşitlik modellemesiyle yapılan analizler, modelin SGN varyansının %64,7’sini açıkladığını ve tüm hipotezlerin desteklendiğini göstermektedir. Bulgulara göre, kişisel tutum niyet üzerindeki en güçlü belirleyiciyken, onu algılanan davranışsal kontrol izlemektedir; öznel normların etkisi ise anlamlı ancak daha zayıf bulunmuştur. Dikkat çekici bir sonuç olarak, sürdürülebilir kalkınma hedefleri bilgisinin tutum üzerindeki etkisinin değer temelli değişkenlerden daha güçlü olduğu, dayanışma değerlerinin ise çevre yanlısı değerlere göre daha belirleyici olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, çevresel öz-yeterliğin algılanan davranışsal kontrol üzerindeki güçlü etkisi, bireysel yetkinlik algısının önemini ortaya koymaktadır. Çalışma, SGN'nin yalnızca psikolojik süreçlerle değil, bilgi ve değerlerin etkileşimiyle de şekillendiğini ortaya koyarak literatüre katkı sağlamakta ve eğitimciler ve politika yapıcılar için stratejik öneriler sunmaktadır.
Sürdürülebilir Girişimcilik Niyeti, Planlı Davranış Teorisi, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri, Çevresel Öz-Yeterlik, Değerler
Telif Hakkı (c) 2026 Ayşe İpek Koca Ballı- Başak Gül Akar http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
PROVAN yöntemi ile G8 ülkelerinin lojistik performanslarının değerlendirilmesi
Lojistik, ürün ve hizmetlerin üretim noktasından başlayarak tüketim noktasına kadar süren faaliyetlerinin doğru, etkin ve verimli bir şekilde akışını sağlayan, planlayan ve yöneten bir süreçtir. Bu süreçlerin takibinin yapılması ve verimliliklerinin ölçülmesi hem rekabet hem de stratejik açıdan önemlidir. Dünya Bankası da bu anlamda lojistik performans ölçümü gerçekleştirerek ülkelerin mevcut konumları hakkında bilgi edinmelerini sağlamaktadır. Bu makale, G8 ülkelerinin lojistik performanslarını Dünya Bankası’nın 2023 yılında yayınlamış olduğu Lojistik Performans Endeksi (LPI) raporundan yola çıkarak ve Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerini bir arada kullanarak değerlendirmektedir. Çalışmada yer alan ÇKKV yöntemleri hiçbir çalışmada beraber kullanılmamıştır. Bu bakımdan çalışma özgündür. Sıralama aşamasında kullanılmak üzere dört farklı ÇKKV yöntemi (PSI, SV, SD, MEREC) ile ağırlıklar belirlenmiştir. Bu doğrultuda daha doğru ve güvenilir verilerin elde edilmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada sıralama yapmak için yeni bir ÇKKV yöntemi olan PROVAN yöntemi kullanılmıştır. Literatürde PROVAN yöntemi ile yapılan Türkçe bir çalışma bulunmamaktadır. Bu açıdan çalışma literatürdeki boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda G8 ülkeleri içinde en iyi performansa sahip ülke Almanya iken Rusya’nın ise en kötü performansa sahip ülke olduğu tespit edilmiştir.
ÇKKV, Lojistik Performans, LPI, PSI, SV, SD, MEREC, PROVAN
Telif Hakkı (c) 2026 Saime Balalan- Alptekin Ulutaş http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Türkiye’de e-Nabız sisteminin benimsenmesi: Sosyo-demografik faktörler, algılanan fayda ve beklenti doğrulama üzerine nicel bir analiz
Amaç: Bu çalışma, dijital sağlık sistemlerinin benimsenme sürecinde demografik ve sosyoekonomik faktörlerin rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, Türkiye’de dijital sağlık uygulamalarından biri olan e-Nabız mobil uygulamasını kullanan bireylerin dijital sağlık sistemlerine yönelik tutum ve algıları analiz edilmiştir. Yöntem: Araştırmanın evrenini Kayseri, Sivas ve Yozgat illerinde ikamet eden 18 yaş ve üzeri e-Nabız kullanıcıları oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemi 923 kişiden oluşmaktadır. Veriler; demografik bilgi formu ile “Optimal Deneyimler”, “Elde Edilen Fayda”, “Sosyal Etkiler”, “Beklenti Doğrulama Modeli” ve “M-Sağlık Uygulamaları Benimseme” ölçeklerini içeren anket aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin normal dağılım göstermemesi nedeniyle analizlerde Mann–Whitney U ve Kruskal–Wallis H testleri kullanılmıştır. Bulgular: Örneklemin tamamının sistemi aktif kullandığını ve cinsiyet bazında kadınların sosyal etki ile algılanan fayda düzeylerinin daha yüksek olduğu bulunmuştur. Yaş, öğrenim düzeyi ve gelir durumu; sistem kalitesi, kullanım kolaylığı ve davranışsal kontrol algıları üzerinde belirleyici bir rol oynamaktadır. Özellikle yaş ilerledikçe ve eğitim düzeyi düştükçe algılanan sistem kalitesine yönelik farklılıklar belirginleşmektedir. Sonuç: Dijital sağlık sistemlerinin kapsayıcılığını artırmak adına yaşlı ve eğitim seviyesi düşük bireylere yönelik arayüz iyileştirmeleri yapılması ve bölgesel dinamiklere uygun hedef odaklı stratejiler geliştirilmesi önerilmektedir. Bu veriler, e-Nabız’ın kurumsallaşma sürecini tamamladığını ancak kullanıcı deneyiminin kişiselleştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Dijital Sağlık, e-Nabız, m-Sağlık Uygulamaları, Sağlık Bilişimi
Telif Hakkı (c) 2026 Büşra Akyol- Prof. Dr. Yılmaz Daşlı http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Algılanan örgütsel destek ve örgütsel öğrenme kültürünün çalışan yaratıcılığı ve girişimcilik niyeti üzerindeki etkisi: KOBİ’ler üzerinde bir araştırma
Bu araştırmanın amacı algılanan örgütsel destek ile örgütsel öğrenme kültürünün çalışan yaratıcılığı ve girişimcilik niyeti üzerindeki etkilerini KOBİ’ler bağlamında incelemektir. Araştırmanın evrenini Organize Sanayi Bölgesi’nde faaliyet gösteren KOBİ’ler oluşturmaktadır. Veriler hibrit veri toplama yöntemi (yüz yüze, online) kullanılarak elde edilmiş ve analizler 358 katılımcıdan toplanan veriler üzerinden gerçekleştirilmiştir. Ölçeklerin geçerlilik ve güvenilirliğini test etmek amacıyla açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri uygulanmış; değişkenler arası ilişkiler ise yapısal eşitlik modellemesi ile analiz edilmiştir. Korelasyon analizi sonuçları, tüm değişkenler arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler olduğunu göstermiştir. Yapısal model bulgularına göre algılanan örgütsel destek, çalışan yaratıcılığını ve girişimcilik niyetini pozitif ve anlamlı biçimde etkilemektedir. Benzer şekilde örgütsel öğrenme kültürü de çalışan yaratıcılığı ve girişimcilik niyeti üzerinde pozitif ve anlamlı etkilere sahiptir. Ayrıca örgütsel öğrenme kültürünün hem yaratıcılık hem de girişimcilik niyeti üzerindeki etkisinin, algılanan örgütsel desteğe kıyasla daha güçlü olduğu belirlenmiştir. Araştırma bulguları, KOBİ’lerde çalışanların yaratıcı ve girişimci yönelimlerini artırmak için destekleyici uygulamaların yanı sıra öğrenmeyi teşvik eden örgüt kültürünün geliştirilmesinin kritik olduğunu ortaya koymaktadır.
Algılanan Örgütsel Destek, Örgütsel Öğrenme Kültürü, Çalışan Yaratıcılığı, Girişimcilik Niyeti, KOBİ
Telif Hakkı (c) 2026 Mihriban Cindiloğlu Demirer http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Konteyner taşımacılığı sektöründe dikey entegrasyon stratejisinin uygulanması
Küresel koşulların etkisiyle birlikte dış kaynak kullanımının giderek artması sonucunda birçok firma yap ya da satın al kararı vermek durumundadır. Küresel belirsizlik ortamı ve tedarik zincirlerindeki kırılganlıklar, konteyner taşımacılığı sektöründe stratejik dönüşümlerin yaşanmasına sebep olmuştur. Geleneksel olarak limandan limana taşımacılık yapan konteyner taşıyıcılar, bu gelişmelerin ardından operasyonel süreçlerini güvence altına almak amacıyla dikey entegrasyon stratejisine yönelmiştir. Bu çalışmanın amacı, konteyner taşımacılığı sektöründe dikey entegrasyon stratejisinin hangi gerekçelerle ve hangi alanlarda uygulandığını ortaya koymaktır. Bu doğrultuda dünyanın en büyük üç konteyner taşıyıcısı MSC, Maersk ve CMA CGM, nitel çoklu vaka analizi yöntemiyle incelenmiştir. Veriler kamuya açık kaynaklardan (faaliyet raporları, kurumsal web siteleri ve broşürler) elde edilmiş; her firmanın dikey entegrasyon haritası çıkarılarak entegrasyonun yönü, kapsamı ve gerekçeleri sistematik biçimde karşılaştırılmıştır. Araştırmanın bulguları, konteyner taşıyıcıların dikey entegrasyonu yalnızca işlem maliyetlerini düşürmek amacıyla değil, aynı zamanda rekabet avantajı elde etmek, fiyatlandırma ve kapasite üzerinde kontrol sağlamak ve özellikle belirsizlik ortamında tedarik zinciri dayanıklılığını artırmak için stratejik bir araç olarak kullandıklarını göstermektedir.
Dikey Entegrasyon, Konteyner Taşımacılığı, Lojistik Entegrasyonu
Telif Hakkı (c) 2026 Murat Atalay http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Makro göstergeler çerçevesinde Türkiye'de yük taşımacılık sektörünün ekonomik büyümeye etkisi
Bu çalışmada, makro göstergeler çerçevesinde Türkiye’de yük taşımacılık sektörünün ekonomik büyüme üzerindeki etkisi 2000–2024 dönem aralığında analiz edilmiştir. Analizde, yük taşımacılığı sektörü için denizyolu taşımacılığını temsilen konteyner liman trafiği (TEU), demiryolu yük taşımacılığı (milyon ton-km) ve havayolu yük taşımacılığı (milyon ton-km) değişkenleri; ekonomik büyüme için reel GSYH büyüme oranı kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan veriler Dünya Bankası veritabanından alınmıştır. Değişkenlerin durağanlık özellikleri Genişletilmiş Dickey–Fuller (ADF) birim kök testi ile test edilmiştir. Analizde, farklı bütünleşme derecelerine sahip serilerin birlikte analiz edilebilmesine olanak tanıyan ARDL sınır testi yaklaşımı uygulanmıştır. Elde edilen bulgulara göre, taşımacılık göstergeleri ile ekonomik büyüme arasında uzun dönemli eşbütünleşme ilişkisi bulunduğu tespit edilmiştir. Bunun yanında, uzun dönem tahmin sonuçlarına göre konteyner liman trafiğinin ekonomik büyümeyi pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı biçimde etkilediği, buna karşın demiryolu yük taşımacılığının ise uzun dönemde negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki sergilediği tespit edilmiştir. Havayolu yük taşımacılığının ekonomik büyümeye etkisinin ise istatistiksel olarak anlamlı olmadığı tespit edilmiştir. Kısa dönem dinamikleri de liman taşımacılığının ekonomik büyüme üzerinde destekleyici bir rolü olduğunu göstermektedir. Analiz sonucunda konteyner liman trafiğinin ekonomik büyüme üzerindeki etkisinin anlamlı bulunması denizyolu altyapısının ekonomik büyüme açısından stratejik öneme sahip olduğu görüşünü desteklemektedir.
Taşımacılık Sektörü, Ekonomik Büyüme, ARDL Sınır Testi, Denizyolu Taşımacılığı, Demiryolu Taşımacılığı, Havayolu Taşımacılığı
Telif Hakkı (c) 2026 Ayşe Güngör http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Michelin yıldızlı şef restoranlarında sosyal medya deneyimi ve marka kimliği: Instagram ve TikTok platformları üzerine bir inceleme
Sosyal medya, günümüzde yalnızca bir tanıtım aracı olmaktan çıkarak deneyim ve kullanıcı odaklı stratejik bir pazarlama aracına dönüşmüştür. Bu dönüşüm, özellikle şef restoranları için sosyal medyanın bilinçli ve planlı kullanımını önemli hâle getirmiştir. Bu çalışma, İstanbul’da Michelin yıldızı ile ödüllendirilmiş sekiz restoranın sosyal medya görünürlüğünü inceleyerek markalaşma süreçleri ve müşteri profili üzerindeki etkilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında, restoranların Instagram hesaplarında 2023–2025 yılları arasında paylaşılan 345 içerik tematik analiz yöntemiyle incelenmiş ve içerikler dört tema altında sınıflandırılmıştır: Şef ve ekip odaklı paylaşımlar, mekân tasarımı, menü ve sunum görselleri ile ödül ve etkinlik paylaşımları. Ayrıca TikTok platformunda yer alan 50 kullanıcı yorumu analiz edilerek ‘mekân önerisi’ ve ‘yemek deneyimi’ olmak üzere iki tema belirlenmiştir. Bulgular, sosyal medya içeriklerinin müşteri algısını doğrudan etkilediğini ve dijital görünürlüğün restoranların markalaşma ve prestijini desteklediğini göstermektedir. Sosyal medya, şef restoranları için stratejik bir iletişim ve konumlandırma aracı olarak öne çıkmaktadır. Araştırma kapsamında, restoranların Instagram hesaplarında 2023–2025 yılları arasında paylaşılan 345 içerik tematik analiz yöntemiyle incelenmiş ve içerikler dört tema altında sınıflandırılmıştır: Şef ve ekip odaklı paylaşımlar, mekân tasarımı, menü ve sunum görselleri ile ödül ve etkinlik paylaşımları. Ayrıca TikTok platformunda yer alan 50 kullanıcı yorumu analiz edilerek ‘mekân önerisi’ ve ‘yemek deneyimi’ olmak üzere iki tema belirlenmiştir. Bulgular, sosyal medya içeriklerinin müşteri algısını doğrudan etkilediğini ve dijital görünürlüğün restoranların markalaşma ve prestijini desteklediğini göstermektedir. Sosyal medya, şef restoranları için stratejik bir iletişim ve konumlandırma aracı olarak öne çıkmaktadır.
Şef Restoranları, Sosyal Medya, Müşteri Algısı, Markalaşma, Dijital Görünürlük
Telif Hakkı (c) 2026 Ecem İnce Karaçeper http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Psikolojik güçlendirme ve sessiz istifa ilişkisi: Turizm sektöründe bir araştırma
Bu araştırma, turizm sektörü çalışanlarının psikolojik güçlendirilme algıları ile sessiz istifa eğilimleri arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını incelemektedir. Bu kapsamda, araştırmada nicel araştırma yöntemi kullanılarak turizm sektörü çalışanlarından anket tekniği ile hem çevrimiçi hem de yüz yüze olarak veriler toplanmıştır. Muğla ve Antalya’da turizm sektöründe çalışan bireylerden kolayda örnekleme yöntemiyle elde edilen 391 geçerli veri üzerinde analizler gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, turizm sektöründe çalışan bireylerin psikolojik güçlendirilme algıları ile sessiz istifa eğilimleri arasında negatif yönlü anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Aynı zamanda çalışanların bazı demografik özellikleri ile psikolojik güçlendirilme algıları ve sessiz istifa eğilimleri arasında anlamlı farklılıklar olduğu görülmüştür. Elde edilen bulgular, turizm sektöründe psikolojik güçlendirme ile sessiz istifa arasındaki ilişkiye yönelik ampirik kanıtlar sunarak literatüre katkı sağlamaktadır. Ayrıca araştırma, çalışanların anlam, yetkinlik, özerklik ve etki algılarının güçlendirilmesinin sessiz istifa eğilimlerini azaltabileceğini ortaya koyarak turizm sektörü yöneticilerine uygulamaya dönük çıkarımlar sunmaktadır.
Psikolojik Güçlendirme, Sessiz İstifa, Turizm Sektörü
Telif Hakkı (c) 2026 Fatih Çavuşoğlu http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Firmaların çevresel, sosyal ve ekonomik sürdürülebilirlikle ilgili faaliyetlerinin tüketicilerin satın alma niyeti üzerindeki etkisi: Ampirik bir çalışma
Sürdürülebilirlik olgusu, içinde yaşadığımız küresel ticaret dünyasında işletmelerin yaşamlarına devam edebilmesi ve toplumsal açıdan kabul görebilmesi için stratejik bir zorunluluk haline gelmiştir. Ancak kapsamlı bir yazın taraması, mevcut akademik çalışmaların büyük bölümünün sürdürülebilirlik kavramını ağırlıklı olarak tüketici açısından ve çevresel (ekolojik) bir eksende ele aldığını, ekonomik ve sosyal faktörlerin tüketicilerin karar süreçleri üzerindeki etkilerinin genellikle ihmal edildiğini ortaya koymaktadır. Bu çalışma, konuyu farklı bir bakış açısıyla ele alarak, firmalar tarafından yürütülen çevresel, sosyal ve ekonomik sürdürülebilirlikle ilgili faaliyetlerin tüketicilerin satın alma niyetleri üzerindeki etkisini ampirik olarak araştırmayı amaçlamaktadır. Araştırma verileri, Google Forms üzerinden oluşturulan anket linkinin sosyal medya platformları üzerinden (WhatsApp, LinkedIn vb.) katılımcılara ulaştırılmasıyla elde edilmiştir. Katılımcıların farklı sosyo-demografik özelliklere sahip kişilerden seçilmesi araştırma sonuçlarının yorumlanabilirliğini artırmakla birlikte, genellemeler konusunda temkinli olunması gerektiğini göstermektedir. IBM SPSS 23.0 programı üzerinden yapılan analizler sonucunda faktör ve regresyon analizleri, sürdürülebilirliğin üç boyutunun da satın alma niyetini pozitif ve anlamlı bir şekilde etkilediğini göstermiştir. Çalışma, literatürdeki genel eğilimin aksine ekonomik sürdürülebilirliğin satın alma niyeti üzerindeki en güçlü etken olduğunu ampirik olarak kanıtlayarak, tüketici rasyonalitesinin stratejik önemini özgün bir değer olarak literatüre kazandırmaktadır. Araştırma sonuçları, tüketicilerin sürdürülebilir ürün tüketimlerinde çevresel duyarlılığa önem verseler de öncelik olarak rasyonaliteyi (fiyat, dayanıklılık, yerel ekonomi) gözettiklerini ortaya koymaktadır. Bulgular, küresel şirketlere ve yasa yapıcılara, sürdürülebilirlik planlamaları yaparken yalnızca çevresel söylemlerin değil, ekonomik fayda rasyonalitesinin de önemli bir unsur olduğunu göstermektedir.
Çevresel Sürdürülebilirlik, Sosyal Sürdürülebilirlik, Ekonomik Sürdürülebilirlik, Tüketici Davranışı, Satın Alma Niyeti
Telif Hakkı (c) 2026 Murat Akbaş- Prof. Dr. Remzi Altunışık http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Çevrimiçi histriyonik davranış, gösterişçi tüketim ve kompulsif satın alma arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Bu araştırma, çevrimiçi histriyonik davranışların demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemeyi ve söz konusu bu davranışların gösterişçi tüketim ile kompulsif satın alma üzerindeki yordayıcı etkilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Nicel araştırma deseni kapsamında, çevrim içi ve yüz yüze anket yöntemiyle 405 katılımcıdan toplanan veriler; betimleyici istatistikler, bağımsız örneklem t-testleri, tek yönlü ANOVA, doğrulayıcı faktör analizi ve regresyon analizleri ile incelenmiştir. Elde edilen bulgular, çevrim içi histriyonik davranışların bazı demografik değişkenlere göre farklılaştığını, özellikle yaş, eğitim düzeyi ve medeni durum açısından anlamlı farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur. Buna karşılık, cinsiyet açısından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Araştırma sonuçları ayrıca, çevrimiçi histriyonik davranışların hem gösterişçi tüketimi hem de kompulsif satın alma davranışını pozitif ve anlamlı biçimde yordadığını göstermektedir. Bu bulgular, çevrim içi histriyonik davranışların yalnızca dijital benlik sunumunun bir yansıması olarak değil, tüketim davranışlarıyla ilişkili bir olgu olarak da değerlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir. Histriyonik eğilimleri dijital bağlamda ve tüketim davranışlarıyla ilişkisi çerçevesinde ele alan ilk araştırmalardan biri olan bu çalışmanın, dijital benlik sunumu ve tüketici psikolojisi literatürüne özgün ve ampirik katkılar sunması beklenmektedir. Elde edilen bulguların; hassas grupları aşırı tüketim döngülerinden korumayı hedefleyen politika ve uygulamalar için veri temelli çıkarımlar sağlayabileceği öngörülmektedir.
Çevrimiçi Histriyonik Davranış, Gösterişçi Tüketim, Kompulsif Satın Alma, Tüketici Davranışı, Çevrimiçi Benlik Sunumu, Tüketici Psikolojisi
Telif Hakkı (c) 2026 Ali Alper Akgün http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0