Cilt 14 Sayı 3 (2026): Business & Management Studies: An International Journal
Makaleler

Üniversite öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı ile dijital tükenmişlik arasındaki ilişkinin incelenmesi: Genç ofis örneği

PDF
  • Metin Yıldız,
  • Nazir Tutuş
Metin Yıldız
Doç. Dr., Munzur Üniversitesi, Tunceli, Türkiye
Nazir Tutuş
Uzman, Fırat Üniversitesi, Elazığ, Türkiye

Yayınlanmış 25.09.2026

Anahtar Kelimeler

  • Dijital Tükenmişlik, Genç Ofis, Sosyal Medya Bağımlılığı, Sosyal Medya Kullanımı, Üniversite Öğrencileri
  • Digital Burnout, Youth Center, Social Media Addiction, Social Media Use, College Students

Nasıl Atıf Yapılır

Üniversite öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı ile dijital tükenmişlik arasındaki ilişkinin incelenmesi: Genç ofis örneği. (2026). Business & Management Studies: An International Journal, 14(3), 1912-1933. https://doi.org/10.15295/bmij.v14i3.2845

Telif Hakkı (c) 2026 Metin Yıldız- Nazir Tutuş

Creative Commons License

Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.

Nasıl Atıf Yapılır

Üniversite öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı ile dijital tükenmişlik arasındaki ilişkinin incelenmesi: Genç ofis örneği. (2026). Business & Management Studies: An International Journal, 14(3), 1912-1933. https://doi.org/10.15295/bmij.v14i3.2845

Öz

Dijitalleşmeyle birlikte yaygınlaşan yoğun sosyal medya kullanımı, gençlerde dijital tükenmişlik riski oluşturabilmektedir. Bu araştırma, Munzur Üniversitesi Genç Ofis etkinliklerine katılan öğrencilerin sosyal medya bağımlılıkları ile dijital tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla ilişkisel tarama modelinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini kolayda örnekleme yöntemiyle belirlenen 210 (%57,9)’u erkek, 153 (%42,1)’i kadın olmak üzere toplam 363 üniversite öğrencisi oluşturmuştur. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Sosyal Medya Bağımlılık Ölçeği ve Dijital Tükenmişlik Ölçeği ile toplanmıştır. Analizlerde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyonu ve basit doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular, öğrencilerin sosyal medya bağımlılıklarının dijital tükenmişliği pozitif ve anlamlı düzeyde yordadığını (r = .56, R2 = .31, p < .001), varyansın %31'ini açıkladığını göstermiştir. Erkek öğrencilerin ve günlük kullanım süresi 7 saat ve üzerinde olanların bağımlılık ve tükenmişlik puanları anlamlı düzeyde daha yüksek bulunurken; yaş, sınıf ve algılanan gelir durumuna göre anlamlı farklılık saptanmamıştır. Sonuç olarak, kontrolsüz kullanımın tükenmişlik algısıyla ilişkili olduğu görülmektedir.

PDF

Referanslar

  1. Alpar, R. (2010). Spor, sağlık ve eğitim bilimlerinde örneklerle uygulamalı istatistik ve geçerlilik-güvenirlik. Detay Yayıncılık.
  2. Andreassen, C. S., Torsheim, T., Brunborg, G. S., & Pallesen, S. (2012). Development of a facebook addiction scale. Psychological Reports, 110(2), 501-517. https://doi.org/10.2466/02.09.18.PR0.110.2.501-517
  3. Ateş, P. (2018). Üniversite öğrencilerinde duygusal zekânın sosyal medya bağımlılığına etkisi (Yayın No. 520048) [Yüksek lisans tezi, Üsküdar Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  4. Atlı, F., Buğa, A., Mammadli, T. & Yıldırım Atlı, A. (2021). Türkiye'de Üniversite Öğrenimi Gören Öğrencilerin Öz-anlayışları ile Sosyal Medya Bağımlılıkları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Academia Eğitim Araştırmaları Dergisi , 6 (1), 59-77. https://izlik.org/JA92LT88DJ
  5. Aydın, S., Koçak, O., Shaw, T., Buber, B., Akpinar, E., & Younis, M. (2021).Investigation of the effect of social media addiction on adults with depression. Healthcare, 9(4), 450. https://doi.org/10.3390/healthcare9040450
  6. Aydin, K. Y., Aydin, N., & Özçirpici, B. (2021). Social media use, addiction and burnout levels of hospital employees, effective factors: A cross-sectional study. International Neuropsychiatric Disease Journal, 15(3), 34–41. https://doi.org/10.9734/INDJ/2021/v15i330157
  7. Balcı, Ş., & Gölcü, A. (2013). Türkiye'de üniversite öğrencileri arasında Facebook bağımlılığı: Selçuk Üniversitesi örneği. Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 34, 255–278.
  8. Balcı, Ş., & Sarıtaş H. (2025). Sosyal medya yorgunluğu ile can sıkıntısı ve sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişki: üniversite gençliği üzerine bir inceleme. Erciyes İletişim Dergisi, 12(2), 569-597 https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.1631084
  9. Bayam, İ. (2024). Gençlerin dijital tükenmişlik düzeylerinin yordanması (Yayın No. 883767) [Yüksek lisans tezi, Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  10. Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
  11. Çam, E., & İşbulan, O. (2012). A new addiction for teacher candidates: Social networks. The Turkish Online Journal of Educational Technology, 11(3), 14-19.
  12. Çarkçı, Ö. (2019). Ergenlerde sosyal medya bağımlılığının sosyodemografik değişkenler açısından incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
  13. Demir, B. (2019). Akdeniz bölgesinde sosyal medya bağımlılığı ve kişisel iyi oluş ilişkisinin incelenmesi (Yayın No. 554282) [Yüksek lisans tezi, Üsküdar Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  14. Duyan, V., Duyan, G. Ç., Çifti, E. G., Sevin, Ç., Erbay, E., & İkizoğlu, M. (2008). Lisede okuyan öğrencilerin yalnızlık durumlarına etki eden değişkenlerin incelenmesi. Education and Science, 33(150), 28-41
  15. Enginyurt, H. (2019). Doğu Karadeniz Bölgesi'nde sosyal medya bağımlılığı ile pozitif-negatif duygu durum arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayın No. 555374) [Yüksek lisans tezi, Üsküdar Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  16. Erdoğan, M. (2025). Sosyal medya tükenmişliği üzerine bir çalışma. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 14(2), 682-706. https://doi.org/10.15869/itobiad.1564243
  17. Eren, F. (2020). 18–30 yaş arasındaki bireylerin sosyal medya bağımlılığı ve yaşam doyumu düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayın No. 660885) [Yüksek lisans tezi, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  18. Erten, P., & Özdemir, O. (2020). The Digital Burnout Scale. İnönü University Journal of the Faculty of Education, 21(2), 668-683. https://doi.org/10.17679/inuefd.597890
  19. Faul, F., Erdfelder, E., Buchner, A., & Lang, A. G. (2009). Statistical power analyses using G*Power 3.1: Tests for correlation and regression analyses. Behavior Research Methods, 41(4), 1149-1160. https://doi.org/10.3758/BRM.41.4.1149
  20. George, D., & Mallery, P. (2024). IBM SPSS statistics 29 step by step: A simple guide and reference. routledge.
  21. Göldağ, B. (2022). An investigation of the relationship between university students’ digital burnout levels and perceived stress levels. Journal of Learning and Teaching in Digital Age, 7(1), 90-98. https://doi.org/10.53850/joltida.958039
  22. Guazzini, A., Raimondi, T., Biagini, B., Bagnoli, F., & Duradoni, M. (2021). Phubber’s emotional activations: The association between PANAS and phubbing behavior. Future Internet, 13(12), 311-322. https://doi.org/10.3390/fi13120311
  23. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate data analysis (8th ed.). Cengage Learning.
  24. Hobfoll, S. E. (1989). Conservation of resources: A new attempt at conceptualizing stress. American Psychologist, 44(3), 513–524. https://doi.org/10.1037/0003-066X.44.3.513
  25. Jhaver, S. (2024). Personal moderation configurations on Facebook: Exploring the role of FoMO, social media addiction norms, and platform trust. arXiv.
  26. https://doi.org/10.48550/arXiv.2401.05603
  27. Karahanna, E., Xu, S. X., Xu, Y. & Zhang, N. A. (2018). The needs-affordances-features perspective for the use of social media. MIS Quarterly, 42(3), 737-756. https://doi.org/10.25300/MISQ/2018/11492
  28. Karasar, N. (2019). Bilimsel araştırma yöntemi.34.Baskı. Ankara. Nobel Akademik Yayıncılık.
  29. Kardefelt-Winther, D. (2014). A conceptual and methodological critique of internet addiction research: Towards a model of compensatory internet use. Computers in Human Behavior, 31, 351–354. https://doi.org/10.1016/j.chb.2013.10.059
  30. Katırcı, E. K., ve Bulut, S. (2024). Sosyal medyanın çocuk ve ergenler üzerindeki etkileri: Bir literatür incelemesi. İbn Haldun Çalışmaları Dergisi, 9(2), 125-144. https://doi.org/10.36657/ihcd.2024.122
  31. Kemp, S. (2024, 31 Ocak). Digital 2024: Global overview report. Datareportal. 11 Mart 2024 tarihinde https://datareportal.com/reports/digital-2024-global-overview-report adresinden erişilmiştir.
  32. Kılınç, Ö., Yılmaz, N., & Çalışkan, S. (2025). Sosyal medya tükenmişliği ile bilinçli farkındalık (mindfulness) başa çıkma becerileri arasındaki ilişki. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi (e-gifder), 13(2), 1148-1176. https://doi.org/10.19145/e-gifder.1680707
  33. Kırcaburun, K. (2016). Self-esteem, daily internet use and social media addiction as predictors of depression among Turkish adolescents. Journal of Education and Practice, 7(24), 64-72.
  34. Liang, M., Duan, Q., Liu, J., Wang, X., & Zheng, H. (2024). Influencing factors of social media addiction: A systematic review. Aslib Journal of Information Management, 76(6), 1088–1114. https://doi.org/10.1108/AJIM-10-2022-0476
  35. Liu, C., Ma, J. (2020). Social media addiction and burnout: The mediating roles of envy and social media use anxiety. Curr Psychol 39, 1883–1891 https://doi.org/10.1007/s12144-018-9998-0
  36. McCarthy, E. (2021, 26 Mart). The growing problem with digital burnout. Time to Log Off. https://www.itstimetologoff.com/2021/03/26/the-growing-problem-with-digital-burnout/ Erişim Tarihi: 25.06.2026
  37. Önal, F. (2025). Serbest zamanda sosyal medya bağımlılığı ve can sıkıntısı: Üniversite öğrencileri üzerine keşifsel bir çalışma. Yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
  38. Özdemir, O., & Erten, P. (2025). Ergenler, gençler ve genç yetişkinlerde dijital tükenmişlik durumunun incelenmesi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 16(2), 2915–2941. https://doi.org/10.51460/baebd.1613501
  39. Özdemir, Z. (2019). Üniversite öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı. Beykoz Akademi Dergisi, 7(2), 91–105. https://doi.org/10.14514/byk.m.26515393.2019.7/2.91-105
  40. Przybylski, A. K., & Weinstein, N. (2017). A large-scale test of the Goldilocks hypothesis: Quantifying the relations between digital-screen use and the mental well-being of adolescents. Psychological Science, 28(2), 204–215. https://doi.org/10.1177/0956797616678438
  41. Serdar, E., Mungan Ay, S., Çakır, O. V., Demirel, M., & Demirel, H. D. (2018). Üniversite öğrencilerinin serbest zaman yönetimleri ile yalnızlık düzeyleri arasındaki ilişki. The Journal of Social Sciences (SOBİDER), 5(30), 452–460. https://doi.org/10.16990/SOBIDER.4565
  42. Sesli, M., & Köroğlu, A. (2025). Kamuda çalışanların dijital bağımlılıkları ve dijital üstbiliş davranışları. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Dergisi, 3(2), 1-34. https://izlik.org/JA34AC26FR
  43. Su, W., Han, X., Yu, H., Wu, Y., & Potenza, M. N. (2020). Do men become addicted to internet gaming and women to social media? A meta-analysis examining gender-related differences in specific internet addiction. Computers in Human Behavior, 113, 106480. https://doi.org/10.1016/j.chb.2020.106480
  44. Şahin, C. ve Yağcı, M. (2017). Sosyal medya bağımlılığı ölçeği- yetişkin formu: geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 18 (1), 523-538. https://izlik.org/JA87TW45UC
  45. Şirin, T., Eratlı Şirin, Y., & Can, B. (2021). Beden eğitimi öğretmenlerinin dijital tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi. Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences, 7(42), 1236–1245. https://doi.org/10.31589/JOSHAS.675
  46. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Pearson.
  47. Tang, T. C., Chi, L. C., & Tang, E. (2024). Office islands: Exploring the uncharted waters of workplace loneliness, social media addiction, and the fear of missing out. Current Psychology, 43, 15160–15175. https://doi.org/10.1007/s12144-023-05445-9
  48. Twenge, J. M., Spitzberg, B. H., & Campbell, W. K. (2019). Less in-person social interaction with peers among U.S. adolescents in the 21st century and links to loneliness. Journal of Social and Personal Relationships, 36(6), 1892–1913. https://doi.org/10.1177/0265407519836170
  49. Uğurlu, T. T., Şengül, C. B. & Şengül, C. (2012). Bağımlılık Psikofarmakolojisi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 4 (1), 37-50.
  50. Uzbay, İ. T. (2009). Madde bağımlılığının tarihçesi, tanımı, genel bilgiler ve bağımlılık yapan maddeler. MİSED: Türk Eczacıları Birliği Meslek İçi Sürekli Eğitim Dergisi, 21-22, 5–15
  51. Yeşilay. (2024). Bağımlılık nedir? Türkiye Yeşilay Cemiyeti. https://www.yesilay.org.tr/tr/bagimlilik/bagimlilik-nedir Erişim Tarihi:23.06.2026
  52. Zamur Tuncer, R., & Tanır Levendeli, Ş. (2023). Bağ(ım)lı bireyden yorgun bireye: Dijital iletişim çağında sosyal ağ yorgunluğu. Selçuk İletişim, 16(2), 479–507. https://doi.org/10.18094/josc.1296833