Cilt 14 Sayı 3 (2026): Business & Management Studies: An International Journal
Makaleler

Uzaktan ve hibrit çalışmada psikolojik güvenlik: Çalışan deneyimleri üzerine nitel bir araştırma

PDF
  • Damla Yelek,
  • Büşra Halis Öztürk
Damla Yelek
Araş. Gör. Dr., Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Muğla, Türkiye
Büşra Halis Öztürk
Dr. Öğr. Üyesi, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Muğla, Türkiye

Yayınlanmış 25.09.2026

Anahtar Kelimeler

  • Psikolojik Güvenlik, Uzaktan ve Hibrit Çalışma, Örgütsel Sessizlik
  • Psychological Safety, Remote and Hybrid Work, Organizational Silence

Nasıl Atıf Yapılır

Uzaktan ve hibrit çalışmada psikolojik güvenlik: Çalışan deneyimleri üzerine nitel bir araştırma. (2026). Business & Management Studies: An International Journal, 14(3), 1393-1416. https://doi.org/10.15295/bmij.v14i3.2818

Telif Hakkı (c) 2026 Damla Yelek- Büşra Halis Öztürk

Creative Commons License

Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.

Nasıl Atıf Yapılır

Uzaktan ve hibrit çalışmada psikolojik güvenlik: Çalışan deneyimleri üzerine nitel bir araştırma. (2026). Business & Management Studies: An International Journal, 14(3), 1393-1416. https://doi.org/10.15295/bmij.v14i3.2818

Öz

Uzaktan ve hibrit çalışma biçimlerinin yaygınlaşması, örgüt içi iletişimi ve çalışanların kendilerini ifade etme pratiklerini dönüştürmüştür. Çevrim içi ve asenkron iletişim kanallarının kullanımının artması; geri bildirim verme, karar süreçlerine katılma ve eleştirel katkı sunma deneyimlerini yeniden şekillendirmiştir. Bu çalışma, uzaktan ve hibrit çalışma bağlamında psikolojik güvenliğin çalışanlar tarafından nasıl deneyimlendiğini nitel bir yaklaşımla incelemektedir. Araştırma, uzaktan veya hibrit çalışma deneyimine sahip 10 katılımcıyla yürütülmüştür. Veriler yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanmış ve Braun ve Clarke’ın tematik analiz yaklaşımı doğrultusunda analiz edilmiştir. Psikolojik güvenlik; örgütsel ilişkiler, liderlik pratikleri, dijital iletişim biçimleri, gözetim mekanizmaları ve çalışanların başa çıkma stratejileriyle birlikte değerlendirilmiştir. Bulgular, psikolojik güvenliğin farklı örgütsel ilişkilerde aynı biçimde deneyimlenmediğine; zayıfladığı durumların görünmezlik kaygısı, örgütsel sessizlik ve savunmacı dijital davranışlarla ilişkilendirildiğine işaret etmektedir.

PDF

Referanslar

  1. Akça, M., & Tepe Küçükoğlu, M. (2020). COVID-19 ve iş yaşamına etkileri: Evden çalışma. Journal of International Management Educational and Economics Perspectives, 8(1), 71–81. https://izlik.org/JA69YW23LU
  2. Allen, T. D., Cho, E., & Meier, L. L. (2014). Work–family boundary dynamics. Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior, 1(1), 99–121. https://doi.org/10.1146/annurev-orgpsych-031413-091330
  3. Bahadurzada, H., Edmondson, A., & Kerrissey, M. (2024). Psychological safety as an enduring resource amid constraints. International Journal of Public Health, 69, Makale 1607332. https://doi.org/10.3389/ijph.2024.1607332
  4. Ball, K. (2021). Electronic monitoring and surveillance in the workplace. Joint Research Centre (JRC), European Commission. https://doi.org/10.2760/451453
  5. Becker, H. S. (2017). Peki ya Mozart? Peki ya cinayet? Vakalar üzerinden akıl yürütmek (A. Türker & E. Arıcan, Çev.). Heretik Basın Yayın.
  6. Bellmann, L., & Hübler, O. (2021). Working from home, job satisfaction and work–life balance – robust or heterogeneous links? International Journal of Manpower, 42(3), 424–441. https://doi.org/10.1108/IJM-10-2019-0458
  7. Bilginoğlu, E., & Yozgat, U. (2021). Algılanan lider etkinliğinin psikolojik güvenlik ve örgütle ilişkiler üzerinde etkisi. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(3), 891–910. https://doi.org/10.26745/ahbvuibfd.814659
  8. Birsel, M. (2007). İnsan kaynakları uygulamalarında etik yaklaşımlar. S. Tevrüz (Ed.), İş hayatında etik (ss. 151–168). Beta Basım.
  9. Borg, C., & O'Sullivan, C. (2021). The corporate brand identity in a hybrid workplace model [Yüksek lisans tezi, Lund University]. LUP Student Papers.
  10. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
  11. Brinson, N., Amini, B., Lemon, L., & Bawole, C. (2024). Electronic performance monitoring: The role of reactance, trust, and privacy concerns in predicting job satisfaction in the post-pandemic workplace. Cyberpsychology: Journal of Psychosocial Research on Cyberspace, 18(5), Makale 10. https://doi.org/10.5817/CP2024-5-10
  12. Day, F., & Burbach, M. E. (2015). Does the organization sector matter in leading teleworker teams? A comparative case study. International Journal of Business Research and Development, 3(4), 8–21. https://doi.org/10.24102/ijbrd.v3i4.547
  13. Demirbağ, O., Cide Demir, D. H., & Yozgat, U. (2021). Uzaktan çalışmanın iş güvencesizliğine etkisinde iş-yaşam dengesi ve psikolojik güvenliğin düzenleyici-aracılık rolü. Hitit Journal of Social Sciences, 14(1), 1–25. https://doi.org/10.17218/hititsbd.881224
  14. Derks, D., & Bakker, A. B. (2010). The impact of e-mail communication on organizational life. Cyberpsychology: Journal of Psychosocial Research on Cyberspace, 4(1), Makale 4.
  15. Detert, J. R., & Edmondson, A. C. (2011). Implicit voice theories: Taken-for-granted rules of self-censorship at work. Academy of Management Journal, 54(3), 461–488. https://doi.org/10.5465/amj.2011.61967925
  16. Dzandu, M. D., Theophilus, I., & Issa, D. (2023). Exploring the relationship between personal and work characteristics of project managers and psychological safety in virtual teams. Procedia Computer Science, 219, 2067–2074. https://doi.org/10.1016/j.procs.2023.01.509
  17. Edmondson, A. (1999). Psychological safety and learning behavior in work teams. Administrative Science Quarterly, 44(2), 350–383. https://doi.org/10.2307/2666999
  18. Edmondson, A. C., & Lei, Z. (2014). Psychological safety: The history, renaissance, and future of an interpersonal construct. Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior, 1(1), 23–43. https://doi.org/10.1146/annurev-orgpsych-031413-091305
  19. Erdem, Z. (2004). Tele çalışma. Filiz Yayınevi.
  20. Erkuş, A. (2013). Davranış bilimleri için bilimsel araştırma süreci. Seçkin Yayınevi.
  21. Erkutlu, H. V., Kayacan, M., & Özdemir, H. Ö. (2019). Sağlık çalışanlarında psikolojik güvenlik ile üretkenlik karşıtı iş davranışları arasında bir çalışma. Sosyal, Beşerî ve İdari Bilimler Dergisi, 2(3), 166–179. https://doi.org/10.26677/TR1010.2019.110
  22. Frazier, M. L., Fainshmidt, S., Klinger, R. L., Pezeshkan, A., & Vracheva, V. (2017). Psychological safety: A meta‐analytic review and extension. Personnel Psychology, 70(1), 113–165. https://doi.org/10.1111/peps.12183
  23. Gökbayrak, Ş. (2005). Esnek istihdam stratejileri ve iş sağlığı ve güvenliği açısından ortaya çıkan riskler. Genel–İş Emek Araştırma Dergisi, 2, 63–69.
  24. Gül, E. (2021). Kapsayıcı liderlik ölçeğinin Türkçe uyarlaması ve kapsayıcı liderliğin iş performansı üzerindeki etkisinde psikolojik güvenliğin aracılık rolü. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 24(2), 323–339. https://doi.org/10.29249/selcuksbmyd.895678
  25. Güleryüz, İ., & Sürücü, L. (2023). Kapsayıcı liderlik ve proaktif davranışlar: Psikolojik güvenliğin rolü. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25(3), 1162–1181. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1298211
  26. Halis Öztürk, B. (2021). Türkiye’de yeni nesil iş ve işyerleri: Sanal çalışma ve ortak çalışma (co-working). İş Güç Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, 23(2), 1–24.
  27. Kahn, W. A. (1990). Psychological conditions of personal engagement and disengagement at work. Academy of Management Journal, 33(4), 692–724. https://doi.org/10.5465/256287
  28. Karaçınar, A., & Filizöz, B. (2024). Uzaktan çalışma modelinin (hibrit model) çalışan performansı üzerine etkisi. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 6(4), 1073–1089. https://doi.org/10.33712/mana.1394601
  29. Kavi, E., & Koçak, O. (2010). Bilgi toplumunda evden çalışmanın etik boyutu. Sosyal Siyaset Konferansları, 59, 69–88.
  30. Kılıç, Ç. N., & Eser, G. (2022). Sosyal öğrenme ve sosyal değişim teorileri perspektifinden etik liderliğin çalışan sesliliği üzerindeki etkisi: Psikolojik güvenliğin aracı rolü. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 18(1), 78–101. https://doi.org/10.17130/ijmeb.975716
  31. Kim, H., Sefcik, J. S., & Bradway, C. (2017). Characteristics of qualitative descriptive studies: A systematic review. Research in Nursing & Health, 40(1), 23–42. https://doi.org/10.1002/nur.21768
  32. Koçak, D. (2020). Psikolojik güvenlik ve çalışan performansı arasındaki ilişki: Algılanan örgütsel engelin aracı iş güvencesizliğinin düzenleyici etkisi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 34(1), 119–140. https://doi.org/10.16951/atauniiibd.620054
  33. Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage Publications.
  34. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis (2. bs.). Sage Publications.
  35. Morrison, E. W., & Milliken, F. J. (2000). Organizational silence: A barrier to change and development in a pluralistic world. Academy of Management Review, 25(4), 706–725. https://doi.org/10.5465/amr.2000.3707697
  36. Mortenson, M., & Haas, M. (2021). Making the hybrid workplace fair. Harvard Business Review. https://hbr.org/2021/02/making-the-hybrid-workplace-fair
  37. Nembhard, I. M., & Edmondson, A. C. (2006). Making it safe: The effects of leader inclusiveness and professional status on psychological safety and improvement efforts in health care teams. Journal of Organizational Behavior, 27(7), 941–966. https://doi.org/10.1002/job.413
  38. Newman, A., Donohue, R., & Eva, N. (2017). Psychological safety: A systematic review of the literature. Human Resource Management Review, 27(3), 521–535. https://doi.org/10.1016/j.hrmr.2017.01.001
  39. Özer, G., Müceldili, B., & Erdil, O. (2021). İşletmelerde çalışanların psikolojik güvenliği ve psikolojik güvenliğin örgütsel çıktı olan işe angaje olmaya etkisi. Yıldız Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(1), 26–40. https://izlik.org/JA35AE95BH
  40. Pala, A., & Çiftçioğlu, A. B. (2025). Sanal ofislerde sosyal mübadele ve uzaktan çalışmanın çalışanlar üzerindeki etkileri. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 14(5), 2831–2860. https://doi.org/10.15869/itobiad.1740347
  41. Papadonikolaki, E., & Morgan, B. (2026). Leading psychologically safe digitally enabled project teams. Project Management Journal, 57(2), 170–187. https://doi.org/10.1177/87569728251362760
  42. Plester, B. A., & Lloyd, R. (2023). Happiness is ‘being yourself’: Psychological safety and fun in hybrid work. Administrative Sciences, 13(10), Makale 218. https://doi.org/10.3390/admsci13100218
  43. Primo, N. (2003). Gender issues in the information society. UNESCO.
  44. Punch, K. F. (2005). Sosyal araştırmalara giriş: Nicel ve nitel yaklaşımlar (D. Bayrak, H. B. Arslan & Z. Akyüz, Çev.). Siyasal Kitabevi.
  45. Puzia, M. E., Green, J., Clarke, C., Cloonan, S., & Huberty, J. (2022). Examining the associations of using the calm app with team mindfulness and psychological safety in remote workers. Environmental and Occupational Health Practice, 4(1), Makale 2022-0001-oa. https://doi.org/10.1539/eohp.2022-0001-oa
  46. Robinson, H., & Held, F. (2025). Psychological safety in online interdisciplinary student teams: What teachers can do to promote an effective climate for knowledge sharing, collaboration and problem-solving. Active Learning in Higher Education, 26(3), 445–462. https://doi.org/10.1177/14697874241275346
  47. Sandelowski, M. (2000). Whatever happened to qualitative description? Research in Nursing & Health, 23(4), 334–340. https://doi.org/10.1002/1098-240X(200008)23:4<334::AID-NUR9>3.0.CO;2-G
  48. Sandelowski, M. (2010). What’s in a name? Qualitative description revisited. Research in Nursing & Health, 33(1), 77–84. https://doi.org/10.1002/nur.20362
  49. Sun, T. (2023). The significance of psychological safety: The exploration of a moderated-mediation model. Corporate Governance and Organizational Behavior Review, 7(2), 96–110. https://doi.org/10.22495/cgobrv7i2p8
  50. Şen, D. (2019). Psikolojik güvenlik algısının örgütsel sosyalleşme ve örgütsel öğrenme sürecine etkisinde güvenlik ikliminin aracı rolü [Yüksek lisans tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  51. Tenderis, A., & Kazdal, Ö. S. (2023). Hibrit çalışma modelinin örgütsel bağlılık ve çalışan performansı etkisi üzerine kavramsal bir değerlendirme. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(1), 1–11.
  52. Tremblay, D.-G., & Thomsin, L. (2012). Telework and mobile working: Analysis of its benefits and drawbacks. International Journal of Work Innovation, 1(1), 100–113. https://doi.org/10.1504/IJWI.2012.047995
  53. Türkdoğan, O., & Gökçe, O. (2012). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemi. Çizgi Kitabevi.
  54. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (10. bs.). Seçkin Yayınevi.
  55. Zeybek Yılmaz, E. (2024). Hibrit çalışma modelleri: Verimlilik ve iş-yaşam dengesi arasında denge kurmak. G. Kılıç Özkaynar & G. Gürler (Ed.), Güncel yönetim uygulamaları içinde (ss. 131–152). Özgür Yayınları. https://doi.org/10.58830/ozgur.pub554.c2481