Cilt 14 Sayı 3 (2026): Business & Management Studies: An International Journal
Makaleler

İş sürekliliği yönetiminde anahtar personel ve fonksiyonel esnekliğin entegrasyonu: Dinamik yetenekler perspektifinden kavramsal bir model önerisi

PDF
  • Fatih Yaman
Fatih Yaman
Dr., İstanbul Teknik Üniversitesi, İstanbul, Türkiye

Yayınlanmış 25.09.2026

Anahtar Kelimeler

  • Business Continuity Management, Strategic Human Resource Management, Functional Flexibility, Succession Planning, Key Personnel
  • İş Sürekliliği Yönetimi, Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi, Fonksiyonel Esneklik, Yedekleme Planlaması, Kilit Personel

Nasıl Atıf Yapılır

İş sürekliliği yönetiminde anahtar personel ve fonksiyonel esnekliğin entegrasyonu: Dinamik yetenekler perspektifinden kavramsal bir model önerisi. (2026). Business & Management Studies: An International Journal, 14(3), 1213-1227. https://doi.org/10.15295/bmij.v14i3.2776

Telif Hakkı (c) 2026 Fatih Yaman

Creative Commons License

Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.

Nasıl Atıf Yapılır

İş sürekliliği yönetiminde anahtar personel ve fonksiyonel esnekliğin entegrasyonu: Dinamik yetenekler perspektifinden kavramsal bir model önerisi. (2026). Business & Management Studies: An International Journal, 14(3), 1213-1227. https://doi.org/10.15295/bmij.v14i3.2776

Öz

Bu çalışma, stratejik insan kaynakları yönetimi ile iş sürekliliği yönetiminin kilit personel ve fonksiyonel esneklik ekseninde nasıl bütünleştirilebileceğini kavramsal olarak incelemektedir. Çalışma, sistematik bir literatür taraması veya ampirik veri analizine değil; iş sürekliliği, dinamik yetenekler, stratejik insan kaynakları yönetimi, yedekleme planlaması ve örgütsel dayanıklılık yazınlarının seçici ve eleştirel bir anlatısal sentezine dayanmaktadır. Dinamik yeteneklerin algılama, yakalama ve dönüştürme boyutları; sırasıyla kilit personel risklerinin belirlenmesi, bilişsel ve teknik esneklik yoluyla insan kaynağının yeniden görevlendirilmesi ve öğrenmenin insan kaynakları uygulamalarına yerleştirilmesiyle ilişkilendirilmektedir. Bu eşleştirmeden üç teorik önerme türetilmiştir. Önerilen model, tek kişiye bağımlılığın azaltılması, çapraz eğitim, ikinci görev tanımları ve yetkilendirme uygulamalarının iş sürekliliğini destekleyebileceğini ileri sürmektedir. FEMA’nın istihdam yolları resmî bir üçlü sınıflandırma olarak değil, tam zamanlı çekirdek kadro, eğitimli çağrı üzerine yedek havuz ve süreli/uzman desteği biçimindeki örgütsel uyarlamaya örnek olarak kullanılmıştır. Model henüz ampirik olarak sınanmadığından ilişkiler nedensel sonuçlar değil, gelecekteki araştırmalara yönelik test edilebilir önermeler olarak değerlendirilmelidir.

PDF

Referanslar

  1. Alrifae, A. A. M., Alhabeeb, A., Alhanatleh, H., & Alnajdawi, S. (2025). Exploring the role of succession planning and talent development in enhancing organizational agility: The case of Saudi banking. Sustainability, 17(24), Article 11215. https://doi.org/10.3390/su172411215
  2. Avcı, K., Şahin, İ., & Terzioğlu, F. (2020). Workforce planning: Flexibility in workforce management. Verimlilik Dergisi, Özel Sayı, 641–656. https://dergipark.org.tr/tr/pub/verimlilik/issue/51826/641356
  3. Ayal, B. (2023). Sağlık çalışanlarında bilişsel esnekliğin iş performansına etkisi. Eurasian Econometrics, Statistics & Empirical Economics Journal, 24, 45–58. https://doi.org/10.17740/eas.stat.2023-v24-04
  4. Aydın, A. (2020). İnsan kaynakları yönetiminin değişen yüzü: Stratejik insan kaynakları yönetimi modu. Öneri Dergisi, 15(53), 205–225. https://doi.org/10.14783/maruoneri.732305
  5. Babiak, H., & Kotys, N. (2025). Enterprise personnel planning and directions for its improvement. Regional Aspects of Productive Forces Development of Ukraine, 30, 100–106. https://doi.org/10.35774/rarrpsu2025.30.100
  6. Bailey, J., Guinan, P. J., O’Connor, G., & Shuttleworth, D. (2025). Structural and psychological empowerment in R&D teams. Research-Technology Management, 68(2), 23–36. https://doi.org/10.1080/08956308.2024.2446105
  7. Barney, J. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management, 17(1), 99–120. https://doi.org/10.1177/014920639101700108
  8. Baycık, G. (2014). Çalışma sürelerinde güvenceli esneklik uygulamaları. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 20(1), 223–262. https://doi.org/10.33433/maruhad.607018
  9. Belzunegui-Eraso, A., & Erro-Garcés, A. (2020). Teleworking in the context of the COVID-19 crisis. Sustainability, 12(9), Article 3662. https://doi.org/10.3390/su12093662
  10. Collings, D. G., & Mellahi, K. (2009). Strategic talent management: A review and research agenda. Human Resource Management Review, 19(4), 304–313. https://doi.org/10.1016/j.hrmr.2009.04.001
  11. Dreichuk, M., & Sytnyk, Y. (2025). HR analytics as a risk monitoring tool in personnel management systems. Economics & Education, 10(1), 22–28. https://doi.org/10.30525/2500-946x/2025-1-3
  12. Duchek, S. (2020). Organizational resilience: A capability-based conceptualization. Business Research, 13(1), 215–246. https://doi.org/10.1007/s40685-019-0085-7
  13. Eisenhardt, K. M., & Martin, J. A. (2000). Dynamic capabilities: What are they? Strategic Management Journal, 21(10–11), 1105–1121. https://doi.org/10.1002/1097-0266(200010/11)21:10/11%3C1105::AID-SMJ133%3E3.0.CO;2-E
  14. Elliott, D., Swartz, E., & Herbane, B. (2010). Business continuity management: A crisis management approach (2nd ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203866337
  15. Federal Emergency Management Agency. (n.d.). Position types and hiring paths at FEMA. Retrieved September 5, 2026, from https://www.fema.gov/careers/position-types
  16. Göktepe, E. A. (2020). Kriz döneminde iş sürdürülebilirliğine yönelik yönetim uygulamaları: COVID-19 pandemi araştırması. Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences, 6(26), 630–638. https://doi.org/10.31589/joshas.311
  17. Hegedűs, H., & Ujházy, L. (2022). Some thoughts on human resource management responses to current global challenges. Land Forces Academy Review, 27(2), 141–153. https://doi.org/10.2478/raft-2022-0019
  18. Hiles, A. (Ed.). (2012). The definitive handbook of business continuity management (3rd ed.). Wiley. https://doi.org/10.1002/9781119205883
  19. International Organization for Standardization. (2019). Security and resilience—Business continuity management systems—Requirements (ISO Standard No. 22301:2019). https://www.iso.org/standard/75106.html
  20. Kalaç, M. Ö., & Zorlu, D. (2023). Sürdürülebilir işletmeler için bulut teknolojilerin önemi üzerine bir inceleme. Yönetim Bilişim Sistemleri Dergisi, 9(2), 120–135. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ybs/issue/82122/1366468
  21. Kanno, T., Ishida, C., Kanesaka, T., Okada, R., Kawazoe, T., Tae, K., & Sato, J. (2020). Resource-centric business continuity and resiliency planning. Proceedings of the 8th REA Symposium on Resilience Engineering, Linnaeus University, Kalmar, Sweden. https://doi.org/10.15626/rea8.21
  22. Kazançoğlu, Y., & Özkan-Özen, Y. D. (2018). Analyzing Workforce 4.0 in the Fourth Industrial Revolution and proposing a road map from an operations management perspective with fuzzy DEMATEL. Journal of Enterprise Information Management, 31(6), 891–907. https://doi.org/10.1108/JEIM-01-2017-0015
  23. Khandii, O., Zelenko, O., Burko, I., & Bilous, Y. (2025). Sustainable workforce development: Lessons from EU industrial policies for postwar Ukraine. European Journal of Sustainable Development, 14(4), 627–645. https://doi.org/10.14207/ejsd.2025.v14n4p627
  24. Kıyık Kıcır, G. (2025). Current issues in strategic human resource management. Journal of Organizational Behavior Review, 7(1), 93–107. https://dergipark.org.tr/en/pub/jobreview/article/1580969
  25. Kozak, K., Korsikova, N., Morschavka, A., Shylenko, I., & Derevyanko, O. (2023). The role of human resource management technologies in the enterprise anti-crisis management system. Ukrainian Journal of Applied Economics and Technology, 8(4), 93–98. https://doi.org/10.36887/2415-8453-2023-4-15
  26. Lengnick-Hall, C. A., Beck, T. E., & Lengnick-Hall, M. L. (2011). Developing a capacity for organizational resilience through strategic human resource management. Human Resource Management Review, 21(3), 243–255. https://doi.org/10.1016/j.hrmr.2010.07.001
  27. Mushnykova, S., & Abernikhina, I. (2025). The organizational and economic support for the formation of crisis management in enterprises. The Problems of Economy, 2(64), 126–133. https://doi.org/10.32983/2222-0712-2025-2-126-133
  28. Nar, M., & Yüregir, O. H. (2018). İş sürekliliği yönetiminde kritik başarı faktörlerinin AHP yöntemi ile önceliklendirilmesi. Çukurova Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 33(4), 241–254. https://doi.org/10.21605/cukurovaummfd.528408
  29. Özdemir, Y., & Aras, M. (2016). Sosyal hizmetlerde kariyer yönetimi. Vizyoner Dergisi, 7(15), 50–65. https://dergipark.org.tr/tr/pub/vizyoner/issue/23002/246001
  30. Pavliuk, D., & Zachosova, N. (2025). Integration of Thomas tests in personnel management: Motivation and security. Economics of Systems Development, 7(2), 77–84. https://doi.org/10.32782/2707-8019/2025-2-11
  31. Samuel, I., & Isa, M. (2024). The mediating role of talent management in succession planning and private organization sustainability: A conceptual article. Journal of Current Social and Political Issues, 2(1), 22–33. https://doi.org/10.15575/jcspi.v2i1.703
  32. Schilke, O., Hu, S., & Helfat, C. E. (2018). Quo vadis, dynamic capabilities? A content-analytic review of the current state of knowledge and recommendations for future research. Academy of Management Annals, 12(1), 390–439. https://doi.org/10.5465/annals.2016.0014
  33. Seidu, F., Ocansey, E., Yamoah, P., & Pepra-Mensah, J. (2025). Talent management and employee retention in knowledge-intensive firms. British Journal of Management and Marketing Studies, 8(4), 1–21. https://doi.org/10.52589/BJMMS-U5OIXPKH
  34. Shymanovska-Dianych, L., Lozova, O., & Kolomiiets, B. (2025). Integration of safety-oriented management into the higher education institution management system under conditions of military challenges: Strategic and cultural dimensions. Scientific Bulletin of the Odesa National Economic University, 7–8(332–333), 26–33. https://doi.org/10.32680/2409-9260-2025-7-8-332-333-26-33
  35. Stroiko, T. V., Burkun, V., & Medvedov, R. (2024). Strategic aspects of human resources management in the context of military operations: Ukrainian experience. Three Seas Economic Journal, 5(1), 91–95. https://doi.org/10.30525/2661-5150/2024-5-14
  36. Şaşmaz, A. B. (2025). Foreign direct investment and productivity nexus in Türkiye's manufacturing industry: A sectoral analysis (2009–2022). Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 85, 171–198. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1631326
  37. Tabuk, M. E. (2021). Spor bilimleri alanındaki akademik personel ilanlarının insan kaynakları yönetimi açısından incelenmesi: 2019–2020 takvim yılı dönemi. Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6(2), 431–446. https://doi.org/10.25307/jssr.969463
  38. Tanchaisak, K. (2025). Essential great leadership characteristics that influence strategic talent management. International Journal of Sociologies and Anthropologies Science Reviews, 5(3), 891–904. https://doi.org/10.60027/ijsasr.2025.7928
  39. Teece, D. J. (2007). Explicating dynamic capabilities: The nature and microfoundations of (sustainable) enterprise performance. Strategic Management Journal, 28(13), 1319–1350. https://doi.org/10.1002/smj.640
  40. Teece, D. J., Pisano, G., & Shuen, A. (1997). Dynamic capabilities and strategic management. Strategic Management Journal, 18(7), 509–533. https://doi.org/10.1002/(SICI)1097-0266(199708)18:7%3C509::AID-SMJ882%3E3.0.CO;2-Z
  41. Weick, K. E., & Sutcliffe, K. M. (2015). Managing the unexpected: Sustained performance in a complex world (3rd ed.). Jossey-Bass.
  42. Williams, T. A., Gruber, D. A., Sutcliffe, K. M., Shepherd, D. A., & Zhao, E. Y. (2017). Organizational response to adversity: Fusing crisis management and resilience research streams. Academy of Management Annals, 11(2), 733–769. https://doi.org/10.5465/annals.2015.0134
  43. Wright, P. M., Dunford, B. B., & Snell, S. A. (2001). Human resources and the resource-based view of the firm. Journal of Management, 27(6), 701–721. https://doi.org/10.1016/S0149-2063(01)00120-9
  44. Wright, P. M., & McMahan, G. C. (1992). Theoretical perspectives for strategic human resource management. Journal of Management, 18(2), 295–320. https://doi.org/10.1177/014920639201800205
  45. Yaman, F. (2020). Stratejik insan kaynakları yönetimi penceresinden afet ve acil durum yönetiminde iletişim. Academic Perspective Procedia, 3(2), 920–927. https://doi.org/10.33793/acperpro.03.02.29
  46. Yaman, F., & Ayrancı, E. (2021). The role of human resources management within business continuity management during the pandemic. In G. Kalkan (Ed.), Human and business oriented academic research (pp. 83–97). SRA Academic Publishing.