Cilt 14 Sayı 1 (2026): Business & Management Studies: An International Journal
Makaleler

Dijitalleşmenin iş tatmini ve motivasyon üzerindeki etkisi

PDF (İngilizce)
  • Haldun Turan,
  • Kenan Aydın
Haldun Turan
Dr. Öğr. Üyesi, İstanbul Rumeli Üniversitesi, İstanbul, Türkiye
Kenan Aydın
Prof. Dr., İstanbul Gelişim Üniversitesi, İstanbul, Türkiye

Yayınlanmış 25.03.2026

Anahtar Kelimeler

  • Digitalisation, Technology Acceptance Model, Motivation, Job Satisfaction, PLS-SEM
  • Dijitalleşme, Teknoloji Kabul Modeli, Motivasyon, İş Tatmini, PLS-SEM

Nasıl Atıf Yapılır

Dijitalleşmenin iş tatmini ve motivasyon üzerindeki etkisi. (2026). Business & Management Studies: An International Journal, 14(1), 486-499. https://doi.org/10.15295/bmij.v14i1.2727

Telif Hakkı (c) 2026 Haldun Turan- Kenan Aydın

Creative Commons License

Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.

Nasıl Atıf Yapılır

Dijitalleşmenin iş tatmini ve motivasyon üzerindeki etkisi. (2026). Business & Management Studies: An International Journal, 14(1), 486-499. https://doi.org/10.15295/bmij.v14i1.2727

Öz

Bu çalışma, dijitalleşme algısının alt boyutlarının (Algılanan Faydalılık AF, Algılanan Kullanım Kolaylığı AKK, Bilgisayar Oyunsallığı BO, Bilgisayar Kaygısı BA, Algılanan Keyif AK, İş Alakalığı İA, Davranışsal Niyet DN) çalışanların motivasyon ve iş tatmini üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır.  Araştırma, Türkiye’de çeşitli sektörlerde görev yapan 301 beyaz yaka çalışanından toplanan verilerle yürütülmüş, analizlerde Kısmi En Küçük Kareler Yapısal Eşitlik Modellemesi (PLS-SEM) kullanılmıştır. Model uygunluğu, literatür doğrultusunda yalnızca SRMR değeri üzerinden değerlendirilmiş ve modelin iyi uyum gösterdiği görülmüştür. Bulgular, Algılanan Faydalılık AF, Algılanan Kullanım Kolaylığı AKK, Bilgisayar Oyunsallığı BO, Algılanan Keyif AK, İş Alakalığı İA, Davranışsal Niyet DN motivasyon ve iş tatmini üzerinde anlamlı etkiler oluşturduğunu; Bilgisayar Kaygısının BA ise bazı ilişkilerde beklenen yönün dışında sonuçlar verdiğini ortaya koymuştur. Ayrıca motivasyon ve iş tatmini için elde edilen yüksek R² değerleri, dijitalleşme algısının çalışan tutumlarını güçlü düzeyde açıkladığını göstermektedir. Sonuçlar, dijitalleşme algısının yalnızca teknik bir unsur değil, aynı zamanda çalışanların psikolojik iyilik hâli ve iş deneyimleri üzerinde belirleyici bir faktör olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma, dijital dönüşüm süreçlerinde insan merkezli yaklaşımların önemini vurgulayarak hem kuramsal literatüre hem de örgütsel uygulamalara katkı sağlamaktadır.

PDF (İngilizce)

Referanslar

  1. Ajzen, I. (1991). The theory of planned behaviour. Organisational Behaviour and Human Decision Processes, 50(2), 179–211. https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90020-T
  2. Başol, O., & Çömlekçi, M. F. (2020). İş Tatmini Ölçeğinin Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Kırklareli Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 1(2), 17–31.
  3. Beckers, J. J., & Schmidt, H. G. (2003). Computer experience and computer anxiety. Computers in Human Behaviour, 19(6), 785–797. https://doi.org/10.1016/S0747-5632(03)00005-0
  4. Brown, S. A., & Venkatesh, V. (2005). Model of Adoption of Technology in Households: A Baseline Model Test and Extension Incorporating Household Life Cycle1. MIS Quarterly, 29(3), 399–426. https://doi.org/10.2307/25148690
  5. Çakır F. S. (2020). Kısmi En Küçük Kareler Yapısal Eşitlik Modellemesi (PLS-SEM). Ankara: Gazi Kitabevi.
  6. Chua, S. L., Chen, D.T., & Wong, A. F. L. (1999). Computer anxiety and its correlates: a meta-analysis. Computers in Human Behaviour, 15(5), 609–623. https://doi.org/10.1016/S0747-5632(99)00039-4
  7. Çivilidağ, A., & Şekercioğlu, G. (2017). Çok Boyutlu İş Motivasyonu Ölçeğinin Türk Kültürüne Uyarlanması. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, 1(7), 143–156.
  8. Creswell, J. W. (2007). Qualitative Inquiry and Research Design: Choosing Among Five Approaches (2nd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
  9. Davis, F. D. (1989). Perceived Usefulness, Perceived Ease of Use, and User Acceptance of Information Technology. MIS Quarterly, 13(3), 319. https://doi.org/10.2307/249008
  10. Davis, F. D., Bagozzi, R. P., & Warshaw, P. R. (1992). Extrinsic and Intrinsic Motivation to Use Computers in the Workplace 1. Journal of Applied Social Psychology, 22(14), 1111–1132. https://doi.org/10.1111/j.1559-1816.1992.tb00945.x
  11. Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating Structural Equation Models with Unobservable Variables and Measurement Error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39–50. https://doi.org/10.1177/002224378101800104
  12. Hair, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2017). A Primer on Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM) (2nd Edition). Sage Publications Inc.
  13. Hamutoğlu, N. B. (2018). Bulut Bilişim Teknolojileri Kabul Modeli 3: Ölçek Uyarlama Çalışması. Sakarya University Journal of Education, 8(2), 8–25. https://doi.org/10.19126/suje.297586
  14. Henseler, J., Hubona, G., & Ray, P. A. (2016). Using PLS path modeling in new technology research: updated guidelines. Industrial Management & Data Systems, 116(1), 2–20. https://doi.org/10.1108/IMDS-09-2015-0382
  15. İdin, O., & Sönmez, R. V. (2024). Dijital Dönüşüm Ve Motivasyon Arasindaki İlişkiyi Belirlemeye Yönelik Bir Araştırma: Şırnak İli Örneği. Journal of Business in The Digital Age. https://doi.org/10.46238/jobda.1438152
  16. Koru U. B., Atan, M., & Develi, A. (2022). Dijitalleşmenin İş Performansi, İş Tatmini Ve Örgütsel Bağlilik Üzerine Etkileri. 3. Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi. https://doi.org/10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.22.07.1897
  17. Moon, J.W., & Kim, Y.G. (2001). Extending the TAM for a World-Wide-Web context. Information & Management, 38(4), 217–230. https://doi.org/10.1016/S0378-7206(00)00061-6
  18. Ringle, C. M., Wende, S., & Becker, J.M. (2024). SmartPLS 4. (4). Bönningstedt: SmartPLS.
  19. Sarstedt, M., Ringle, C. M., & Hair, J. F. (2021). Partial Least Squares Structural Equation Modeling. In Handbook of Market Research (pp. 1–47). Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-319-05542-8_15-2
  20. Senaviratna, N. A. M. R., & Cooray, T. M. J. (2019). Diagnosing Multicollinearity of Logistic Regression Model. Asian Journal of Probability and Statistics, 1–9. https://doi.org/10.9734/ajpas/2019/v5i230132
  21. Venkatesh, V., & Bala, H. (2008). Technology Acceptance Model 3 and a Research Agenda on Interventions. Decision Sciences, 39(2), 273–315. https://doi.org/10.1111/j.1540-5915.2008.00192.x
  22. Venkatesh, V., & Davis, F. D. (2000). A Theoretical Extension of the Technology Acceptance Model: Four Longitudinal Field Studies. Management Science, 46(2), 186–204. https://doi.org/10.1287/mnsc.46.2.186.11926
  23. Venkatesh, V., Morris, M. G., Davis, G. B., & Davis, F. D. (2003). User Acceptance of Information Technology: Toward A Unified View1. MIS Quarterly, 27(3), 425–478. https://doi.org/10.2307/30036540
  24. Venkatesh, V., Thong, J. Y. L., & Xu, X. (2012). Consumer Acceptance and Use of Information Technology: Extending the Unified Theory of Acceptance and Use of Technology1. MIS Quarterly, 36(1), 157–178. https://doi.org/10.2307/41410412
  25. Vural, S. (2024). Dijitalleşmenin İş Performansi Üzerindeki Belirleyiciliği: Hava Taşimaciliği Sektörü Örneği. Yönetim Bilimleri Dergisi. https://doi.org/10.35408/comuybd.1511978
  26. Webster, J., & Martocchio, J. J. (1992). Microcomputer Playfulness: Development of a Measure With Workplace Implications. MIS Quarterly, 16(2), 201–226. https://doi.org/10.2307/249576