Cilt 14 Sayı 1 (2026): Business & Management Studies: An International Journal
Makaleler

Yapay zekânın yetenek kazanımında kullanımı: Konaklama sektöründe güven, iş memnuniyeti ve işten ayrılma oranları üzerindeki etkileri

PDF (İngilizce)
  • Mete Ünal Girgen
Mete Ünal Girgen
Doç. Dr., Rauf Denktaş Üniversitesi, Lefkoşa, KKTC

Yayınlanmış 25.03.2026

Anahtar Kelimeler

  • Artificial Intelligence, Human Resources Management, Recruitment and Selection, Employee Trust, Five-Star Hotels
  • Yapay Zeka, İnsan Kaynakları Yönetimi, İşe Alım ve Seçim, Çalışan Güveni, Beş Yıldızlı Oteller

Nasıl Atıf Yapılır

Yapay zekânın yetenek kazanımında kullanımı: Konaklama sektöründe güven, iş memnuniyeti ve işten ayrılma oranları üzerindeki etkileri. (2026). Business & Management Studies: An International Journal, 14(1), 404-416. https://doi.org/10.15295/bmij.v14i1.2713

Telif Hakkı (c) 2026 Mete Ünal Girgen

Creative Commons License

Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.

Nasıl Atıf Yapılır

Yapay zekânın yetenek kazanımında kullanımı: Konaklama sektöründe güven, iş memnuniyeti ve işten ayrılma oranları üzerindeki etkileri. (2026). Business & Management Studies: An International Journal, 14(1), 404-416. https://doi.org/10.15295/bmij.v14i1.2713

Öz

Bu çalışma, yapay zekâ (YZ) destekli işe alım süreçlerinin beş yıldızlı otellerdeki çalışanların güveni, algılanan adalet, iş memnuniyeti ve işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisini araştırmaktadır. 350 otel çalışanından toplanan ve Kısmi En Küçük Kareler Yapısal Denklem Modellemesi (PLS-SEM) ile analiz edilen veriler kullanılarak yapılan araştırmada, YZ'nin işe alım süreçlerinde kullanılmasının algılanan adalet ve güveni artırdığı, daha yüksek memnuniyet ve örgütsel bağlılık seviyelerini teşvik ettiği ve çalışanların işten ayrılma niyetini azalttığı ortaya konmuştur. Çalışma ayrıca, lüks otelcilik sektöründe etik yönetişim ve örgütsel performans bağlamında YZ teknolojilerinin insan kaynakları yönetimine (İKY) entegrasyonunu incelemeyi amaçlamaktadır. Turizm ve otelcilik sektörünün son derece emek yoğun ve insan etkileşimine bağımlı olduğu göz önüne alındığında, devam eden dijital dönüşüm, işgücü gereksinimlerini ve hizmet sunum modellerini yeniden şekillendirmektedir. Bu araştırmanın temel amacı, beş yıldızlı otellerde YZ destekli işe alım uygulamalarının mevcut durumunu incelemek, örgütsel verimlilik, yetenek yönetimi ve çalışan deneyimi üzerindeki etkilerini değerlendirmek ve otomasyon ile insan merkezli değerler arasındaki dengeyi tartışmaktır. Kaynak Temelli Görüş (RBV), Teknoloji Kabul Modeli (TAM) ve İnsan Sermayesi Teorisi (HCT) temellerine dayanan bu çalışma, sistematik bir literatür taraması yoluyla uluslararası akademik araştırmalardan, sektör raporlarından ve ampirik kanıtlardan yararlanmaktadır. Sonuçlar, yapay zekanın işe alım hızını, doğruluğunu ve tahmin yeteneğini artırırken aynı zamanda etik zorluklar, algılanan adaletsizlik ve insani dokunuşun kaybına ilişkin endişeleri de beraberinde getirdiğini göstermektedir. Çalışma, lüks otel işe alım ve yetenek yönetiminde yapay zekanın stratejik, etik ve insan merkezli kullanımına yönelik entegre bir çerçeve önererek hem teoriye hem de pratiğe katkıda bulunmaktadır.

PDF (İngilizce)

Referanslar

  1. Abdelrehim, A. N. (2023). Impact of e-Recruiting and e-Selecting on Employees' Performance in Five-Star Hotels. International Journal of Tourism, Archaeology and Hospitality, 3(2), 59-79.
  2. Abulaila, H. L., Aljundi, A. M., Taleb, D. A. A., Awawdeh, H. Z., & Taha, N. A. A. (2025). The Relationship Between Digital Human Resources Strategies and Agile Progression in the Hotel Sector in Jordan: The Moderating Role of Digital Marketing and Business Intelligence within the Context of Sustainable Communities. Journal of Lifestyle and SDGs Review, 5(3), e04834-e04834.
  3. Afna, A. S., & Janardhanan, K. A. (2024). Talent acquisition and its role in enhancing employee satisfaction and retention in star-rated hotels. Edelweiss Applied Science and Technology, 8(6), 5590-5605.
  4. Ahmed, M. O. (2020). Identification of e-HRM practices in Egypt five-star hotels: A quantitative approach. International Journal of Heritage, Tourism and Hospitality, 14(1), 139-151.
  5. Al-Hyari, H. S. A., Al-Smadi, H. M., & Weshah, S. R. (2023). The impact of artificial intelligence (AI) on guest satisfaction in hotel management: An empirical study of luxury hotels. Geo Journal of Tourism and Geosites, 48, 810-819.
  6. Bakir, S., Ayoun, B., Wei, C., & Bilgihan, A. (2025). Understanding employee retention in the age of AI and robotics: a study of technology competencies and turnover intentions in the hotel sector. Journal of Hospitality and Tourism Technology.
  7. Cozzio, C., Santos Arteaga, F. J., & Maurer, O. (2025). Artificial intelligence adoption in hospitality: challenges and opportunities across hierarchical levels. Tourism Review.
  8. Crespi-Vallbona, M., & Noguer-Juncà, E. (2023). The effect of technological changes in human resources policies. The case of hotel sector of Barcelona. Estudios Turísticos, (225), 35-50.
  9. Darawanti, T., Silitonga, P., & Raharjo, P. (2023). Enhancing employer brand hotel industry through knowledge-based recruitment and employee value propositions. Widya Cipta: Jurnal Sekretari dan Manajemen, 7(2), 197-206.
  10. Darmawan, A., & Bagis, F. (2024). Effort to prevent and reduce employee turnover intention in the hospitality sector. Revista de Gestão Social e Ambiental, 18(5), 1–15.
  11. Deloitte. (2023). Global hospitality insights: AI transformation and workforce analytics (White Paper). Deloitte Insights.
  12. Du, H., Li, J., So, K. K. F., & King, C. (2025). Artificial intelligence in hospitality services: examining consumers' receptivity to unmanned smart hotels. Journal of Hospitality and Tourism Insights, 8(11), 55-78.
  13. Dulkadir, Ö. (2025). Yapay zekâ tabanlı insan kaynakları yönetimi. H. Uzun (Ed.), Yapay Zekâ Destekli Yönetim: Organizasyonlarda Strateji, İnsan ve Teknoloji içinde (17-44). Gaziantep: Özgür Yayınları.
  14. El-latief, A., Fathey, M., & Saad, H. E. (2023). Does strategic intelligence impact the achievement of crisis management effectiveness? Evidence from four and five-star hotels in luxor and aswan. Journal of Association of Arab Universities for Tourism and Hospitality, 24(1), 1-24.
  15. Ersoy, A., & Ersoy, N. (2024). Personnel selection in hospitality industry with the integrated ENTROPY-RAPS model. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(29), 76-96.
  16. Georgiou, T. (2014). HRM: a driving force for service quality in five-star hotels in Cyprus (Doctoral dissertation, Middlesex University).
  17. Hair, J. F., Jr., Hult, G. T. M., Ringle, C., & Sarstedt, M. (2014). A primer on partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM) Sage Publications.
  18. Hashem, E. S., Abd El Maboud, A. S., & Ahmed, M. O. (2022). Talent Management in Five-Star Hotels in Egypt: An Exploratory Study. International Journal of Heritage, Tourism and Hospitality, 16(2), 64-75.
  19. Holston-Okae, B. L. (2018). The effect of employee turnover in the hospitality industry: A quantitative correlational study. International Journal of Learning and Development, 8(1), 156–183.
  20. Hou, Y., & Fan, L. (2024). Working with AI: The effect of job stress on hotel employees' work engagement. Behavioural Sciences, 14(11), 1076.
  21. Johnson, R. D., Stone, D. L., & Lukaszewski, K. M. (2021). The benefits of eHRM and AI for talent acquisition. Journal of Tourism Futures, 7(1), 40-52.
  22. Kandampully, J., Keating, B. W., Kim, B., Mattila, A. S., & Solnet, D. (2014). Service research in the hospitality literature: Insights from a systematic review. Cornell Hospitality Quarterly, 55(3), 287-299.
  23. Köchling, A., Wehner, M., & Ruhle, S. (2024). This (AI) n't fair? Employee reactions to artificial intelligence (AI) in career development systems. Review of Managerial Science, 19, 1195–1228.
  24. Kumar, P. (2025). Impact of Artificial Intelligence on Employment and Skill Requirements in the Tourism Sector. Transforming the Service Sector With New Technology (pp. 167-190). IGI Global Scientific Publishing.
  25. Li, L., Bibi, M., Hussain, Y., & Xiao, D. (2025). Examining sustainable hospitality practices and employee turnover in the age of AI. Journal of Environmental Management, 373, 123922.
  26. Liu, S., Li, G., & Xia, H. (2021, February). Analysis of talent management in the artificial intelligence era. In 5th Asia-Pacific Conference on Economic Research and Management Innovation (ERMI 2021) (pp. 38-42). Atlantis Press.
  27. Manthena, S. R. L. (2021). Impact of Artificial Intelligence on Recruitment and its Benefits. International Journal of Innovative Research in Engineering & Multidisciplinary Physical Sciences, 9(5), 1-1.
  28. Marinakou, E. & Fanourios Kallitsis, I., (2021). A critical analysis of the use of AI in HRM in luxury hotels. In: TOURMAN 2021 International Scientific Conference: "Restarting tourism, travel and hospitality: The day after", 21-23 May 2021, Thessaloniki, Greece.
  29. McKinsey & Company. (2024). Human-in-the-loop recruitment systems: Balancing automation and empathy in hospitality HR. McKinsey Global Institute Report.
  30. Nawaz, N., Durst, S., Shaik, S. A., & Parayitam, S. (2025). Relationship between behavioural intention and actual use of AI on knowledge management and job satisfaction: Evidence from India. Knowledge and Process Management, 33, No. 1: 66–86.
  31. Nguyen, T. M., & Malik, A. (2022). Impact of knowledge sharing on employees' service quality: the moderating role of artificial intelligence. International Marketing Review, 39(3), 482-508.
  32. Njunguna, E., & Maingi, S. (2021). Recruitment and employee training and organisational resilience in Kenyan hotels. African Journal of Hospitality, Tourism and Leisure, 10(3), 845–861.
  33. Pandiarajan, V. (2026). Artificial Intelligence Value Impact on the Service Industry. In Integrated Business Innovation (pp. 196-206). Routledge.
  34. Posedaru, B. Ş., Georgescu, T. M., & Pantelimon, F. V. (2020). Natural Learning Processing based on Machine Learning Model for automatic analysis of Online Reviews related to Hotels and Resorts. Database Systems Journal, 11(3).
  35. Rasheed, H. M. W., Yuanqiong, H., Khizar, H. M. U., & Khalid, J. (2024). What drives the adoption of artificial intelligence among consumers in the hospitality sector: a systematic literature review and future agenda. Journal of Hospitality and Tourism Technology, 15(2), 211-231.
  36. Rosmaninho, M. M. S. (2023). The Importance of EHRM and AI in the Recruitment and Selection Process to Retain Talent in the Hospitality Industry (Master's thesis, Universidade NOVA de Lisboa (Portugal)).
  37. Senbeto, D. L. & Köseoglu, M.A. & King, B. (2023). Hospitality and Tourism Scholarship in Africa. Journal of Hospitality and Tourism Research, 47(4), 619-642.
  38. Shah, B. B., & Shrestha, P. (2022). Human resource management practices and customer satisfaction in hotel industry. Pravaha, 28(1), 107-118.
  39. Tapfuma, E. K. (2025). Relevance Of Artificial Intelligence (AI) In The Three star motels in Hospitality Industry, Kwekwe, Zimbabwe. International Journal of Sustainability in Business and Economics, 1(2).
  40. World Economic Forum. (2023). The future of jobs report 2023. World Economic Forum. Retrieved from: https://www.weforum.org
  41. World Tourism Organization. (2025). World tourism barometer and statistical annex, January 2025 (Vol. 23, Issue 1). UNWTO.
  42. World Travel & Tourism Council. (2024). Travel & tourism economic impact report 2024. Retrieved from: https://wttc.org
  43. Wu, S., Chen, L., & Park, H. (2022). Technostress, AI Integration, and Employee Well-Being in the Hospitality Sector. Computers in Human Behaviour, 135, 107390.
  44. Yılmazdoğan, O. C. (2024). Elevating workforce stability: Augmented reality and AI solutions for overcoming employee turnover challenges in hospitality and tourism. Worldwide Hospitality and Tourism Themes, 16 (5): 598–610.